Lộ trình phổ biến của lễ tân khách sạn là: lễ tân (có khi chia lễ tân mới và lễ tân chính), trưởng ca lễ tân, giám sát tiền sảnh, trợ lý trưởng bộ phận tiền sảnh, trưởng bộ phận tiền sảnh, rồi giám đốc khối phòng. Đi kèm thang chính là các nhánh ngang như đặt phòng, quan hệ khách, kiểm toán đêm, hành lý và hỗ trợ khách.
Bộ phận tiền sảnh là nơi đào tạo ra rất nhiều quản lý khách sạn, vì người làm ở đây hiểu doanh thu phòng, hệ thống phần mềm quản lý khách sạn và mọi kiểu phàn nàn của khách. Bài dưới đi qua từng nấc, các nhánh, điều kiện lên nấc và cách lương thay đổi.
Thang chức vụ tiền sảnh từ dưới lên
Khách sạn lớn có đủ các nấc dưới đây; khách sạn tầm trung thường không có trợ lý trưởng bộ phận, còn khách sạn nhỏ có khi chỉ có lễ tân và trưởng ca.
| Nấc | Việc chính | Ca làm | Báo cáo cho |
|---|---|---|---|
| Lễ tân mới, lễ tân | Nhận và trả phòng, trả lời điện thoại, thu tiền, nhận yêu cầu khách | Xoay ca sáng, chiều, đêm | Trưởng ca |
| Lễ tân chính | Như trên, thêm kèm người mới, xử lý ca khó | Xoay ca | Trưởng ca |
| Trưởng ca lễ tân | Điều phối ca, phân phòng, kiểm két cuối ca, giải quyết phàn nàn đầu tiên | Theo ca | Giám sát hoặc trưởng bộ phận |
| Giám sát tiền sảnh | Lịch làm, đào tạo, theo dõi chỉ số, khách đoàn và khách quan trọng | Chủ yếu ca ngày | Trợ lý hoặc trưởng bộ phận |
| Trợ lý trưởng bộ phận tiền sảnh | Thay trưởng bộ phận, phụ trách một mảng như đặt phòng hoặc quan hệ khách | Ca ngày, trực luân phiên | Trưởng bộ phận tiền sảnh |
| Trưởng bộ phận tiền sảnh | Cả bộ phận: chỉ tiêu, ngân sách nhân sự, quy trình, phối hợp các bộ phận khác | Ca ngày, trực khi cần | Giám đốc khối phòng |
Ở một số khách sạn, ca đêm có quản lý trực đêm, thường là giám sát hoặc trợ lý trưởng bộ phận, chịu trách nhiệm toàn khách sạn khi ban điều hành đã về.
Các nhánh ngang quanh quầy lễ tân
Không phải ai làm tiền sảnh cũng đứng quầy. Những nhánh dưới đây thuộc cùng bộ phận hoặc khối phòng, và đổi qua lại được với lễ tân khi muốn mở rộng kinh nghiệm.
- Đặt phòng: nhận yêu cầu qua thư điện tử, kênh trực tuyến, công ty du lịch; giữ phòng, xác nhận, xử lý huỷ. Nhánh này có thang riêng tới trưởng nhóm đặt phòng, và là cửa sang quản trị doanh thu.
- Kiểm toán đêm: làm ca đêm, đối chiếu toàn bộ giao dịch trong ngày, khoá sổ, in báo cáo cho sáng hôm sau. Nhánh này nối sang bộ phận tài chính.
- Quan hệ khách: chăm khách quan trọng, khách ở dài ngày, khách có phàn nàn; tổ chức chào đón, ghi nhớ sở thích. Thang lên tới trưởng nhóm quan hệ khách.
- Hành lý, đón tiễn, hỗ trợ khách: nhân viên hành lý, trưởng nhóm hành lý, người giúp khách đặt dịch vụ ngoài khách sạn. Nhánh này hay là cửa vào nghề cho người mới.
- Tổng đài: nhiều khách sạn đã gộp tổng đài vào lễ tân hoặc chuyển sang trung tâm liên lạc chung, nên nhánh này thu hẹp.
- Câu lạc bộ khách hạng sang: khu riêng cho khách ở tầng cao cấp, có quản lý và nhân viên riêng, đòi hỏi ngoại ngữ và cách phục vụ tinh hơn.
Người lên trưởng bộ phận tiền sảnh thường đã đi qua ít nhất hai nhánh, phổ biến nhất là lễ tân và đặt phòng, vì phải hiểu cả lúc bán phòng lẫn lúc khách đến ở.
Điều kiện để lên từng nấc
Các điều kiện dưới đây là những gì người xét đề bạt hay nhìn vào. Khách sạn thuộc tập đoàn thường có khung năng lực viết sẵn và bài đánh giá trước khi lên chức.
- Lễ tân lên lễ tân chính: làm thủ tục nhanh và đúng trên phần mềm quản lý khách sạn, giao tiếp được bằng ngoại ngữ khách hay dùng, không lệch tiền cuối ca, đã làm cả ca đêm.
- Lễ tân chính lên trưởng ca: biết phân phòng khi khách sạn đầy, xử lý được trường hợp bán quá số phòng, giải quyết phàn nàn mà không cần gọi cấp trên, kèm được người mới.
- Trưởng ca lên giám sát: lập được lịch làm cả tuần, đọc được báo cáo công suất phòng và giá phòng bình quân, chuẩn bị đón đoàn khách lớn, phối hợp được với buồng phòng và kỹ thuật.
- Giám sát lên trợ lý trưởng bộ phận: từng phụ trách một mảng riêng như đặt phòng, quan hệ khách hoặc đào tạo; làm quản lý trực đêm được; hiểu các chỉ số đánh giá của khách trên kênh trực tuyến.
- Trợ lý lên trưởng bộ phận: lập được ngân sách nhân sự của bộ phận, có kết quả cải thiện rõ ở một chỉ số như điểm đánh giá, doanh thu nâng hạng phòng, thời gian làm thủ tục; dẫn dắt được bộ phận qua một đợt kiểm tra chất lượng.
Ngoại ngữ là điều kiện cứng ở hầu hết khách sạn đón khách quốc tế. Càng lên cao, ngoại ngữ càng phải dùng được cho viết thư, họp và thương lượng chứ không chỉ chào hỏi.
Một ca của trưởng ca lễ tân khác một ca của lễ tân ở đâu
Lễ tân bắt đầu ca bằng việc nhận két, đọc sổ giao ca và danh sách khách đến trong ngày. Trưởng ca bắt đầu sớm hơn: xem công suất phòng, số phòng sạch sẵn sàng, khách quan trọng, đoàn khách, yêu cầu đặc biệt như nôi em bé hay phòng liền nhau, rồi họp nhanh với cả ca để chia việc.
Trong ca, lễ tân xử lý từng khách trước mặt. Trưởng ca nhìn cả dòng khách: khi hàng chờ dài thì tự đứng thêm một máy, khi phòng chưa dọn kịp thì gọi giám sát buồng phòng để đẩy thứ tự dọn, khi khách đặt trùng phòng thì quyết đổi phòng hay nâng hạng. Phàn nàn nào lễ tân không giải quyết được đều chuyển lên trưởng ca trước khi lên giám sát.
Cuối ca, lễ tân đếm két của mình. Trưởng ca đối chiếu cả ca, ghi sổ những việc còn dở để ca sau làm tiếp, báo các sự cố như khách mất đồ, khách say, thiết bị hỏng. Chính phần ghi chép và quyết định đó là thứ người xét đề bạt nhìn vào khi chọn ai lên giám sát.
Sau trưởng bộ phận tiền sảnh: các ngả đi tiếp
Trưởng bộ phận tiền sảnh đứng ở chỗ giao nhau của nhiều đường. Những ngả hay gặp:
- Giám đốc khối phòng: nhận thêm buồng phòng, giặt là, có nơi thêm an ninh; bước tự nhiên nhất và là cửa lên ban điều hành.
- Quản trị doanh thu: người hiểu đặt phòng và giá phòng có thể sang làm giám đốc doanh thu, phụ trách định giá và kênh bán.
- Quản lý khách sạn nhỏ hoặc khu căn hộ dịch vụ: phạm vi rộng hơn, ít tầng phía trên, phù hợp người muốn tự điều hành sớm.
- Đào tạo và chất lượng: phụ trách đào tạo tiền sảnh cho nhiều khách sạn trong cùng tập đoàn hoặc làm kiểm tra chất lượng dịch vụ.
- Ra ngoài khách sạn: quản lý dịch vụ khách hàng ở toà văn phòng, bệnh viện tư, sân bay, nơi cần đúng kỹ năng đón tiếp và xử lý phàn nàn.
Ngả nào cũng cần thêm kỹ năng mới: giám đốc khối phòng cần hiểu chi phí buồng phòng, giám đốc doanh thu cần làm việc với số liệu, quản lý khách sạn nhỏ cần biết cả nhân sự lẫn bán hàng.
Thời gian tham khảo ở mỗi nấc
Khoảng thời gian dưới đây là mức hay gặp, chỉ để tham khảo. Bộ phận tiền sảnh có tỷ lệ nghỉ việc khá cao, nên ghế trống xuất hiện thường xuyên hơn nhiều bộ phận khác.
| Bước chuyển | Khoảng hay gặp (tham khảo) | Điều làm nhanh hơn |
|---|---|---|
| Lễ tân lên lễ tân chính | Một đến hai năm | Ngoại ngữ thứ hai, chịu làm ca đêm |
| Lễ tân chính lên trưởng ca | Một đến hai năm | Đã thay trưởng ca nhiều lần |
| Trưởng ca lên giám sát | Một đến ba năm | Đã qua nhánh đặt phòng hoặc quan hệ khách |
| Giám sát lên trợ lý trưởng bộ phận | Hai đến ba năm | Làm quản lý trực đêm tốt |
| Trợ lý lên trưởng bộ phận | Hai đến bốn năm | Chuyển sang khách sạn mới khai trương |
Tổng thời gian từ lễ tân lên trưởng bộ phận tiền sảnh vì thế thường tính bằng nhiều năm. Một số người rút ngắn nhờ chương trình quản trị viên tập sự của tập đoàn, nhưng phải chấp nhận chuyển nơi làm.
Lương tiền sảnh đổi ra sao khi lên chức
Lễ tân nhận nhiều khoản nhỏ cộng lại. Lương cứng, phần phí dịch vụ chia theo quy chế, phụ cấp ca đêm, có nơi thêm hoa hồng khi bán nâng hạng phòng hoặc dịch vụ như đưa đón, spa. Tổng thu nhập phụ thuộc mùa khách và cách khách sạn chia phí dịch vụ.
Trưởng ca và giám sát có thêm phụ cấp trách nhiệm. Phần cố định tăng rõ hơn phần chia. Một số khách sạn tính thưởng theo điểm đánh giá của khách trong tháng, nên giám sát giỏi giữ điểm có thể nhận thêm đáng kể.
Trưởng bộ phận được đánh giá theo chỉ tiêu. Thưởng thường gắn với doanh thu nâng hạng, điểm hài lòng, chi phí nhân sự so với ngân sách. Không ghi con số ở đây; mức thật tra khảo sát lương ngành khách sạn hiện hành, so cùng hạng sao và cùng vùng.
Khi được mời lên chức, hỏi tổng thu nhập. Có trường hợp lên giám sát mà mất phần hoa hồng bán dịch vụ trực tiếp, tổng thu nhập không tăng như mong đợi. Hỏi rõ phần nào giữ, phần nào đổi là cách tránh hụt hẫng.
Câu hỏi thường gặp
Lễ tân khách sạn có lên được quản lý không?
Có, và đây là một trong những đường lên quản lý phổ biến nhất trong khách sạn. Lộ trình thường đi qua trưởng ca, giám sát, trợ lý trưởng bộ phận rồi trưởng bộ phận tiền sảnh, sau đó có thể lên giám đốc khối phòng. Ngoại ngữ và hiểu doanh thu phòng là hai điều kiện quan trọng.
Làm lễ tân bao lâu thì lên trưởng ca?
Thường khoảng vài năm tính từ khi vào nghề, tuỳ khách sạn và người. Người chịu làm ca đêm, có ngoại ngữ tốt và đã nhiều lần thay trưởng ca khi họ nghỉ thường được chọn sớm hơn. Khách sạn nhỏ có thể đề bạt nhanh hơn vì ít người.
Kiểm toán đêm có phải là một bước trên thang lễ tân không?
Kiểm toán đêm là một nhánh ngang trong tiền sảnh, nối sang bộ phận tài chính. Làm kiểm toán đêm một thời gian giúp hiểu dòng tiền của khách sạn, rất có ích khi sau này lên giám sát hoặc trưởng bộ phận.
Trưởng bộ phận tiền sảnh báo cáo cho ai?
Thường báo cáo cho giám đốc khối phòng. Ở khách sạn không có ghế giám đốc khối phòng, trưởng bộ phận tiền sảnh báo cáo thẳng cho tổng quản lý hoặc quản lý thường trú.
Lễ tân cần ngoại ngữ đến mức nào để lên chức?
Ở nấc lễ tân, cần giao tiếp được các tình huống thường ngày. Lên giám sát và trưởng bộ phận, cần viết được thư trả lời phàn nàn, trình bày trong cuộc họp và đọc được báo cáo bằng ngoại ngữ nếu khách sạn thuộc tập đoàn quốc tế.
Lương lễ tân gồm những phần nào?
Thường có lương cứng, phần phí dịch vụ chia lại, phụ cấp ca đêm và có thể có hoa hồng bán nâng hạng phòng hoặc dịch vụ. Tỷ trọng từng phần khác nhau theo khách sạn. Hãy tra khảo sát lương hiện hành và hỏi rõ cách chia trước khi nhận việc.