ChucVu.comChức Vụ
Nhà hàng, khách sạn, du lịch, hàng không

Thang chức vụ nhà hàng: phục vụ, trưởng ca, giám sát, quản lý nhà hàng

Phía sảnh nhà hàng đi từ phục vụ, trưởng dãy, trưởng ca, giám sát lên quản lý. Bài nói việc mỗi nấc, điều kiện lên chức, thời gian tham khảo và lương đổi ra sao.

A Vietnamese waiter in a black apron sets glasses on an empty dining table before evening service, low angle across the tablecloth, warm golden lamps, restaurant still quiet

Phía sảnh của một nhà hàng thường có năm đến sáu nấc: phục vụ (kèm các việc chạy món, dọn bàn, đón khách), trưởng dãy hoặc trưởng khu, trưởng ca, giám sát, phó quản lý và quản lý nhà hàng. Ở chuỗi nhà hàng, trên quản lý một cửa hàng còn có quản lý khu vực và khối vận hành.

Mỗi nấc nới rộng phạm vi chịu trách nhiệm: từ vài bàn trong một ca, sang cả sảnh trong một ca, rồi cả nhà hàng suốt tuần, rồi kết quả kinh doanh của nhiều cửa hàng. Bài này tả thang theo phía sảnh; thang của bếp có bài riêng trong cùng danh mục.

Các nấc phía sảnh nhà hàng và phạm vi của mỗi nấc

Nhà hàng nhỏ có thể chỉ có ba nấc, nhà hàng lớn hoặc chuỗi có đủ cả bảng. Cột "Quyền quyết thường có" giúp phân biệt nấc thật với tên gọi, vì nhiều nơi gắn chữ quản lý cho người chỉ giữ một ca.

NấcPhạm viQuyền quyết thường cóBáo cáo cho
Phục vụ, chạy món, đón kháchVài bàn hoặc một khu trong caGần như không, làm theo quy trìnhTrưởng dãy hoặc trưởng ca
Trưởng dãy, trưởng khu (captain)Một khu nhiều bànXếp bàn, chia việc trong khuTrưởng ca
Trưởng caCả sảnh trong một caMở ca, đóng ca, xử lý phàn nàn nhỏ, kiểm kétGiám sát hoặc phó quản lý
Giám sátNhiều ca, một mảng như tiệc hoặc quầyLịch làm, đào tạo, đề xuất kỷ luậtPhó quản lý hoặc quản lý
Phó quản lýCả nhà hàng khi quản lý vắngKý thay theo uỷ quyềnQuản lý nhà hàng
Quản lý nhà hàngCả nhà hàng, cả sảnh lẫn phối hợp với bếpTuyển, chi phí, doanh thu, khuyến mãi theo phân quyềnChủ, quản lý khu vực hoặc giám đốc ẩm thực

Trong khách sạn, quản lý nhà hàng báo cáo cho giám đốc ẩm thực. Ở chuỗi, báo cáo cho quản lý khu vực. Ở quán độc lập, báo cáo thẳng cho chủ, và khi đó quyền quyết của quản lý rộng hơn hẳn so với cùng tên ở chuỗi.

Việc thật ở mỗi nấc, nhìn qua một ca tối

Phục vụ: nhận khu, kiểm bàn ghế, ly tách trước giờ mở; đón khách, ghi món, gợi ý món theo hướng dẫn; theo dõi bàn mình để món ra đúng thứ tự. Thước đo là khách không phải gọi hai lần và không có món ra nhầm bàn.

Trưởng dãy: chia bàn cho các bạn phục vụ trong khu, đứng ở chỗ nhìn được cả khu, nhảy vào khi một bàn bị bỏ quên, nhận phàn nàn đầu tiên của khách. Đây là nấc đầu tiên phải nhìn người khác làm thay vì tự làm.

Trưởng ca: họp đầu ca, phân người, nắm món hết, món đẩy bán trong ca; giữ nhịp giữa bếp và sảnh khi đông; cuối ca đối chiếu doanh thu, kiểm két, ghi sổ sự cố. Trưởng ca là người khách thường gặp khi muốn "gặp quản lý".

Giám sát: không gắn với một ca mà với một mảng: xếp lịch tuần, đào tạo người mới, theo dõi chuẩn phục vụ, giám sát tiệc đặt trước. Giám sát hay là người soạn tài liệu đào tạo và chấm thử việc.

Quản lý nhà hàng: chịu trách nhiệm số liệu: doanh thu, chi phí nhân sự, tỷ lệ khách quay lại, điểm đánh giá. Quản lý ngồi họp với bếp trưởng về thực đơn và giá vốn, duyệt tuyển dụng, xử lý những phàn nàn mà trưởng ca không giải quyết được.

Điều kiện để lên từng nấc, theo thứ tự

Thứ tự dưới đây là con đường phổ biến nhất. Không phải ai cũng đi đủ từng bước, nhưng người nhảy cóc thường phải học bù những thứ ở bước bị bỏ qua.

  1. Phục vụ lên trưởng dãy: thuộc thực đơn và cách giới thiệu món, phục vụ được khu đông nhất, được bếp và đồng nghiệp tin, ít sai sót trong sổ ghi chép của ca.
  2. Trưởng dãy lên trưởng ca: biết mở và đóng ca, đọc được báo cáo doanh thu cuối ca, xử lý phàn nàn mà không đổ lỗi cho bếp trước mặt khách, kèm được ít nhất một người mới tới khi qua thử việc.
  3. Trưởng ca lên giám sát: từng làm trưởng ca ở cả ca sáng lẫn ca tối và ngày lễ, xếp được lịch tuần sao cho đủ người mà không vượt giờ làm thêm, soạn được tài liệu đào tạo ngắn.
  4. Giám sát lên phó quản lý: hiểu bảng chi phí của nhà hàng (nhân sự, hao hụt, đồ dùng), làm việc được với bếp trưởng về món, có ngoại ngữ nếu nhà hàng đón nhiều khách nước ngoài.
  5. Phó quản lý lên quản lý: từng thay quản lý điều hành nhà hàng một thời gian đủ dài, lập được kế hoạch doanh thu tháng, tuyển và giữ được người, có kết quả đo được như điểm đánh giá hay doanh thu cải thiện.

Với nhà hàng trong khách sạn, có thêm điều kiện về chuẩn phục vụ của thương hiệu khách sạn, như quy trình phục vụ rượu, tiệc đứng, phục vụ tại phòng. Với chuỗi, điều kiện thường đã viết thành khung năng lực và có bài kiểm tra nội bộ trước khi đề bạt.

Thời gian tham khảo ở mỗi nấc và điều làm lệch con số

Khoảng thời gian dưới đây chỉ mang tính tham khảo. Ngành nhà hàng thay người nhanh, nên người ở lại ổn định và làm tốt có thể lên nấc sớm hơn nhiều ngành khác.

Bước chuyểnKhoảng hay gặp (tham khảo)Ghi chú
Phục vụ lên trưởng dãySáu tháng đến hai nămNhanh hơn ở nơi đông khách, thiếu người
Trưởng dãy lên trưởng caMột đến hai nămChuỗi thường có khoá học trưởng ca
Trưởng ca lên giám sátMột đến ba nămNhà hàng nhỏ có thể không có nấc giám sát
Giám sát lên phó quản lýMột đến ba nămThường cần thay quản lý vài lần
Phó quản lý lên quản lýMột đến ba nămHay xảy ra khi mở cửa hàng mới

Nhà hàng độc lập thường có ít nấc nên mỗi lần lên là một bước dài, còn chuỗi có nhiều nấc nhỏ và lên đều đặn hơn. Ở chuỗi đang mở rộng, quản lý mới thường được chọn từ phó quản lý của cửa hàng cũ, nên đó là thời điểm đáng giữ mình trong tầm mắt cấp trên.

Những thói quen làm chậm đường lên chức phía sảnh

Người làm sảnh lâu năm mà vẫn đứng yên một nấc thường vướng vào vài thói quen giống nhau. Nhận ra sớm thì sửa được, vì không cái nào là chuyện năng khiếu.

  • Chỉ giỏi khu quen. Ai cũng muốn đứng khu mình thạo, nhưng người được chọn làm trưởng ca là người đã đứng mọi khu, cả quầy bar lẫn khu tiệc, và biết chỗ nào hay tắc.
  • Né ca khó. Ca tối cuối tuần, ngày lễ, tiệc lớn là lúc cấp trên nhìn rõ nhất ai giữ được bình tĩnh. Xin nghỉ đúng những ngày đó nhiều lần thì khó được giao ca trưởng.
  • Đổ lỗi cho bếp trước mặt khách. Câu "do bếp làm chậm" xoa dịu khách được một lúc nhưng làm hỏng quan hệ với bếp. Người lên quản lý cần bếp hợp tác, nên thói quen này bị ghi nhớ lâu.
  • Không ghi chép. Sổ sự cố, sổ giao ca, ghi chú khách quen là bằng chứng mình đã xử lý được việc. Không ghi thì đến lúc xét đề bạt chỉ còn ấn tượng mơ hồ.
  • Không hỏi về số liệu. Muốn lên giám sát và quản lý phải hiểu doanh thu, chi phí nhân sự, hao hụt. Xin trưởng ca cho xem báo cáo cuối ca và hỏi cách đọc là bước học rẻ nhất.

Năm thói quen này đều sửa được trong vài tháng. Cách dễ nhất là nói thẳng với cấp trên trực tiếp rằng mình muốn lên nấc kế, rồi hỏi họ còn thiếu gì; câu trả lời thường cụ thể hơn mình nghĩ.

Sau quản lý nhà hàng: các ngả đi tiếp

Lên tới quản lý một nhà hàng, người làm nghề có ba ngả chính. Ngả thứ nhất là đi theo chuỗi: quản lý khu vực phụ trách nhiều cửa hàng, rồi khối vận hành của cả chuỗi. Ghế quản lý khu vực đổi hẳn nhịp sống: ít đứng sảnh, nhiều di chuyển, việc chính là đọc số liệu của các cửa hàng, đi kiểm tra và kèm quản lý cửa hàng. Người quen giải quyết việc tại chỗ đôi khi thấy khó vì phải làm qua người khác.

Ngả thứ hai là vào khối ẩm thực của khách sạn: quản lý nhà hàng, rồi phó giám đốc ẩm thực, rồi giám đốc ẩm thực phụ trách mọi nhà hàng, quầy bar, tiệc và phục vụ tại phòng. Ngả này đòi hỏi hiểu cả tiệc, hội nghị và chuẩn của thương hiệu khách sạn, đổi lại có đường lên tới ban điều hành khách sạn.

Ngả thứ ba là tự mở quán hoặc làm quản lý vận hành cho chủ đầu tư muốn mở nhà hàng. Kinh nghiệm quản lý giúp tránh nhiều lỗi khi mở quán, nhưng phần tiền vốn, mặt bằng, pháp lý là chuyện khác hẳn việc vận hành một nhà hàng có sẵn. Trước khi chọn, hãy liệt kê những gì mình đã tự tay làm ở ghế quản lý và những gì vẫn do chủ hoặc văn phòng chung lo.

Lương phía sảnh đổi ra sao khi lên chức

Ở nấc phục vụ, phần ngoài lương cứng chiếm tỷ trọng lớn. Nhiều nhà hàng trả lương theo giờ cho người làm bán thời gian, cộng phần phí dịch vụ hoặc tiền khách thưởng được chia theo quy chế. Vì vậy có lúc phục vụ ở nơi đông khách nhận tổng thu nhập gần với trưởng ca ở nơi vắng.

Từ trưởng ca trở lên có phụ cấp trách nhiệm. Phần cố định tăng, phần chia thêm có thể không đổi nhiều. Khi được mời lên trưởng ca, hãy hỏi rõ còn được chia phí dịch vụ như cũ hay chuyển sang khoản khác, vì có nơi người lên chức bị mất phần chia mà phụ cấp mới không bù đủ.

Quản lý được trả theo kết quả. Lương quản lý thường gồm lương cứng và thưởng theo doanh thu, chi phí nhân sự, điểm đánh giá của khách hoặc kết quả kiểm tra bí mật. Ở chuỗi, thưởng tính theo công thức chung; ở quán độc lập, thưởng thường thoả thuận với chủ. Bài không nêu con số; hãy so với khảo sát lương và tin tuyển hiện hành cùng loại nhà hàng, cùng vùng.

Câu hỏi thường gặp

Làm phục vụ bao lâu thì lên được quản lý nhà hàng?

Tuỳ nơi và tuỳ người. Nếu đi đủ các nấc trưởng dãy, trưởng ca, giám sát, phó quản lý thì tổng thời gian thường tính bằng nhiều năm. Chuỗi đang mở rộng và nhà hàng thiếu người là nơi lên nhanh hơn, nhưng lên nhanh mà chưa vững phần chi phí thì dễ chật vật ở ghế quản lý.

Trưởng ca và giám sát nhà hàng khác nhau ở đâu?

Trưởng ca chịu trách nhiệm một ca cụ thể, từ mở ca đến đóng ca. Giám sát không gắn với một ca mà với một mảng việc kéo dài như lịch làm cả tuần, đào tạo, chuẩn phục vụ hay tiệc. Nhà hàng nhỏ thường không có giám sát, trưởng ca báo cáo thẳng cho quản lý.

Quản lý nhà hàng có cần biết nấu ăn không?

Không cần đứng bếp, nhưng cần hiểu cách bếp vận hành: thời gian ra món, giá vốn, hao hụt, món nào khó làm khi đông. Quản lý không hiểu bếp thường hứa với khách những điều bếp không làm kịp, và mâu thuẫn sảnh với bếp kéo dài.

Lên trưởng ca có được tăng lương nhiều không?

Thường có thêm phụ cấp trách nhiệm, nhưng mức tăng thực tế phụ thuộc cách nhà hàng chia phí dịch vụ và tiền thưởng. Có nơi phần chia của trưởng ca thấp hơn phục vụ. Trước khi nhận, hãy hỏi rõ tổng thu nhập dự kiến chứ không chỉ con số phụ cấp.

Chuyển từ quán độc lập sang chuỗi có giữ được chức không?

Chuỗi thường quy đổi theo phạm vi việc thật. Quản lý một quán nhỏ có thể vào chuỗi ở vị trí phó quản lý hoặc quản lý cửa hàng tuỳ quy mô. Mang theo số liệu đã làm được như doanh thu, số nhân viên, điểm đánh giá giúp buổi thương lượng dễ hơn.

Quản lý khu vực chuỗi nhà hàng làm gì khác quản lý cửa hàng?

Quản lý khu vực phụ trách nhiều cửa hàng, ít trực tiếp phục vụ, chủ yếu đọc số liệu, đi kiểm tra, kèm quản lý cửa hàng và triển khai chính sách chung. Thành công đo bằng kết quả của cả nhóm cửa hàng chứ không phải của một nơi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138