ChucVu.comChức Vụ
Trường học và giáo dục

Thang chức vụ ở trường tư thục và trường quốc tế khác trường công ở đâu

Trường tư thục và trường quốc tế có thang chức vụ riêng: hội đồng quản trị, hiệu trưởng, trưởng cấp học, trưởng bộ môn, điều phối chương trình; lương theo hợp đồng.

Modern private school atrium in Ho Chi Minh City, a foreign teacher and a Vietnamese coordinator talk quietly beside a glass wall, students blurred on stairs, cool daylight

Trường tư thục và trường quốc tế có thang chức vụ dài hơn trường công ở tầng giữa: ngoài hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, còn có trưởng cấp học, trưởng khối, trưởng bộ môn liên cấp, điều phối chương trình, và một khối vận hành riêng gồm tuyển sinh, chăm sóc phụ huynh, tài chính. Trên đầu có hội đồng quản trị hoặc nhà đầu tư, là tầng mà trường công không có.

Khác biệt lớn nhất không phải tên gọi mà là cách đi lên: không có hạng chức danh viên chức, không có quy hoạch theo kiểu công lập; chức vụ và lương theo hợp đồng, xét theo quy chế riêng của từng trường. Bài này so hai mô hình theo từng tầng, chỉ ra chỗ khác về việc, về điều kiện lên nấc, về lương, và những điều giáo viên trường công nên biết trước khi chuyển sang.

So sánh hai mô hình theo từng tầng

Bảng xếp theo trường phổ thông; trường tư và trường quốc tế đặt tên khác nhau nhiều, cột giữa là cách gọi hay gặp, không phải chuẩn chung.

TầngTrường công lậpTrường tư thục, trường quốc tế
Quản trịHội đồng trường, cơ quan quản lý nhà nướcHội đồng quản trị hoặc nhà đầu tư, hội đồng trường theo quy định
Điều hànhHiệu trưởng do cấp có thẩm quyền bổ nhiệmHiệu trưởng do hội đồng trường đề nghị, cơ quan quản lý công nhận; có nơi thêm giám đốc điều hành
Quản lý cấp họcPhó hiệu trưởng phụ trách mảngTrưởng cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, mỗi người như một hiệu trưởng thu nhỏ
Quản lý chuyên mônTổ trưởng chuyên mônTrưởng bộ môn liên cấp, trưởng khối, điều phối chương trình quốc tế
Đứng lớpGiáo viên, giáo viên chủ nhiệmGiáo viên, giáo viên chủ nhiệm, trợ giảng ở lớp nhỏ tuổi
Vận hànhTổ văn phòngKhối tuyển sinh, chăm sóc phụ huynh, tài chính, nhân sự, truyền thông

Do có tầng trưởng cấp học và trưởng bộ môn liên cấp, trường tư lớn có nhiều ghế quản lý tầng giữa hơn trường công cùng quy mô. Đổi lại, các ghế này gắn với kết quả của trường và có thể thay đổi khi trường tái cấu trúc.

Tầng trên: hội đồng quản trị và hiệu trưởng

Ở trường tư thục, nhà đầu tư quyết định những việc lớn qua hội đồng quản trị hoặc hội đồng trường, theo quy định về trường tư thục trong điều lệ cấp học. Hiệu trưởng do hội đồng trường đề nghị và cơ quan quản lý giáo dục công nhận, phải đáp ứng tiêu chuẩn như hiệu trưởng trường công về trình độ, kinh nghiệm dạy học, năng lực quản lý.

Một số hệ thống trường có thêm tầng giám đốc điều hành hoặc tổng giám đốc phụ trách nhiều trường, đứng trên hiệu trưởng về mặt vận hành và kinh doanh. Hiệu trưởng khi đó tập trung vào chuyên môn và chất lượng, còn phần tài chính, tuyển sinh, cơ sở vật chất do khối vận hành lo.

Ở trường quốc tế, người đứng đầu thường được gọi bằng chức danh tương đương hiệu trưởng theo mô hình nước ngoài, có khi là người nước ngoài, đi kèm một hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng người Việt để đáp ứng quy định và làm việc với cơ quan quản lý. Với giáo viên đang đi lên, điều cần biết là ở tầng này, quan hệ với nhà đầu tư và kết quả tuyển sinh ảnh hưởng tới quyết định nhân sự nhiều hơn ở trường công.

Tầng giữa: trưởng cấp học, trưởng bộ môn, điều phối chương trình

Trưởng cấp học. Quản lý toàn bộ một cấp như tiểu học hay trung học, gồm giáo viên, học sinh, lịch học, quan hệ với phụ huynh cấp đó. Ở trường liên cấp đông học sinh, trưởng cấp học có phạm vi gần bằng hiệu trưởng một trường công.

Trưởng bộ môn liên cấp. Dẫn một môn từ lớp dưới tới lớp trên, chịu trách nhiệm tính liền mạch của chương trình, tuyển và đào tạo giáo viên môn đó. Đây là nấc trường công không có.

Trưởng khối. Phụ trách các lớp cùng khối, chủ yếu về nề nếp, hoạt động chung, làm việc với phụ huynh. Hay là bước đầu tiên của giáo viên chủ nhiệm muốn lên quản lý.

Điều phối chương trình quốc tế. Ở trường dạy chương trình quốc tế hoặc chương trình tích hợp, có người điều phối chương trình, lo kế hoạch đánh giá theo yêu cầu của tổ chức cấp chương trình, đào tạo giáo viên về chương trình, chuẩn bị các đợt kiểm định. Vị trí cần hiểu sâu chương trình và tiếng Anh tốt.

Phụ trách đời sống học sinh. Một số trường có vị trí lo tư vấn tâm lý học đường, kỷ luật tích cực, hoạt động ngoài giờ cho cả trường. Ở trường công, phần này rải ra giáo viên chủ nhiệm và phó hiệu trưởng.

Điều kiện lên nấc: hồ sơ việc làm thay cho hạng chức danh

Trường tư không xét thăng hạng chức danh viên chức. Thay vào đó, mỗi trường có khung đánh giá riêng, thường gồm kết quả dự giờ, đánh giá của phụ huynh và học sinh qua khảo sát, kết quả học tập của lớp, mức độ tham gia việc chung, và với trường quốc tế, các chứng chỉ giảng dạy theo chương trình. Lên nấc theo kỳ đánh giá năm, có khi giữa năm nếu trường mở thêm cơ sở.

Điểm cộng của mô hình này là đi lên có thể nhanh: một giáo viên giỏi, được phụ huynh tin, có thể lên trưởng khối sau hai, ba năm, lên trưởng bộ môn vài năm sau, không phải chờ đủ thời gian giữ hạng hay chờ quy hoạch. Điểm trừ là tiêu chí ít công khai hơn, phụ thuộc nhiều vào người quản lý trực tiếp, và chức vụ có thể bị gộp hoặc bỏ khi trường thay đổi cơ cấu.

Vẫn có những tiêu chuẩn cứng do nhà nước quy định: giáo viên phải đạt chuẩn trình độ đào tạo của cấp học, hiệu trưởng và phó hiệu trưởng phải đạt tiêu chuẩn theo điều lệ, giáo viên người nước ngoài phải đủ điều kiện về giấy phép lao động và trình độ theo quy định hiện hành. Trường không thể bổ nhiệm người thiếu các tiêu chuẩn này dù muốn.

Lương và các khoản khác

Ở trường tư và trường quốc tế, lương theo hợp đồng lao động và thang lương nội bộ, không theo hệ số của nhà nước. Lên chức vụ thường đi kèm tăng lương cứng và một khoản phụ cấp trách nhiệm, đôi khi kèm thưởng theo kết quả tuyển sinh hoặc giữ học sinh của cấp, khối mình phụ trách. Mức chênh giữa các trường rất lớn, phụ thuộc mức học phí và quy mô trường.

Các khoản ngoài lương cũng khác trường công: miễn hoặc giảm học phí cho con giáo viên, bảo hiểm sức khoẻ bổ sung, kinh phí đào tạo, có nơi có thưởng cuối năm theo kết quả kinh doanh. Ngược lại, không có phụ cấp ưu đãi đứng lớp, phụ cấp thâm niên nhà giáo theo chế độ công lập.

Một điều giáo viên chuyển từ trường công sang hay bỏ qua: thời gian làm việc ở trường tư không được tính như thời gian công tác của viên chức nếu sau này quay lại trường công, trừ phần đóng bảo hiểm xã hội vẫn được cộng nối. Nếu bạn còn ý định quay lại khu vực công, hãy tìm hiểu kỹ quy định hiện hành về tuyển dụng và xếp lương khi tiếp nhận. Thắc mắc về hợp đồng, quyền lợi khi thôi việc, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn và tra Bộ luật Lao động 2019.

Khối vận hành: lối lên cho người không đứng lớp

Trường công có tổ văn phòng nhỏ, nhân viên đi lên hạn chế. Trường tư và trường quốc tế thì khác: khối vận hành là một bộ máy riêng với thang chức vụ riêng. Khối tuyển sinh có nhân viên tư vấn, trưởng nhóm, trưởng phòng tuyển sinh; khối chăm sóc phụ huynh có nhân viên, điều phối, trưởng bộ phận; ngoài ra còn tài chính, nhân sự, truyền thông, cơ sở vật chất, mỗi khối có trưởng phòng báo cáo cho giám đốc vận hành hoặc hiệu trưởng.

Nhiều người vào trường tư từ ngả này mà không có bằng sư phạm. Họ đi lên theo thước đo kinh doanh và dịch vụ: số học sinh mới, tỷ lệ học sinh học tiếp, mức hài lòng của phụ huynh. Thang của họ giống thang chức vụ ở doanh nghiệp dịch vụ hơn là ở trường học.

Giáo viên cũng có thể đi ngang sang khối này. Giáo viên chủ nhiệm giỏi làm việc với phụ huynh đôi khi được mời làm điều phối chăm sóc phụ huynh hoặc tư vấn tuyển sinh, nhất là ở cấp mầm non và tiểu học. Đổi lại, người đó rời khỏi đường chuyên môn, và khó quay lại vị trí quản lý chuyên môn sau vài năm.

Điều nên nhớ: người trong khối vận hành không lên được hiệu trưởng hay phó hiệu trưởng nếu không đạt tiêu chuẩn nhà giáo theo điều lệ. Nấc cao nhất của họ thường là giám đốc vận hành hoặc giám đốc một mảng ở cấp hệ thống trường.

Chuyển từ trường công sang: cách quy đổi vị trí

Khi được mời sang trường tư, đừng so tên chức vụ mà so phạm vi việc. Các bước sau giúp bạn đặt mình đúng nấc khi thương lượng:

  1. Ghi phạm vi hiện tại: bao nhiêu giáo viên, bao nhiêu lớp, mảng nào bạn tự quyết, mảng nào chỉ đề xuất.
  2. Hỏi trường mới sơ đồ tổ chức và mô tả vị trí được mời, đặc biệt là báo cáo cho ai và quản lý những ai.
  3. Đối chiếu: tổ trưởng trường công lớn thường tương đương trưởng bộ môn hoặc trưởng khối ở trường tư cùng quy mô; phó hiệu trưởng trường công gần với trưởng cấp học.
  4. Hỏi tiêu chí đánh giá năm đầu và thời điểm xét lên nấc; ghi nhận bằng văn bản nếu được hứa lộ trình.
  5. Hỏi loại hợp đồng, thời gian thử việc, các khoản ngoài lương, điều kiện chấm dứt hợp đồng.
  6. Cân nhắc phần mất: phụ cấp nhà giáo công lập, sự ổn định của vị trí viên chức, và khả năng quay lại.

Ví dụ giả định: một tổ trưởng Toán trường trung học phổ thông công lập được mời làm trưởng bộ môn Toán liên cấp của một trường tư. Phạm vi rộng hơn vì quản lý giáo viên từ lớp sáu tới lớp mười hai, nhưng không còn trong ban quản lý chung của trường, và vị trí được xét lại sau mỗi năm học.

Câu hỏi thường gặp

Hiệu trưởng trường tư thục do ai bổ nhiệm?

Hiệu trưởng trường tư thục do hội đồng trường đề nghị và cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền công nhận, phải đạt tiêu chuẩn theo điều lệ cấp học như hiệu trưởng trường công. Tra quy định hiện hành về trường tư thục.

Trưởng cấp học ở trường liên cấp tương đương chức vụ gì ở trường công?

Trưởng cấp học quản lý toàn bộ một cấp nên phạm vi gần với phó hiệu trưởng hoặc có khi hiệu trưởng một trường công. Tuy vậy đây là chức vụ do trường tư tự đặt, không phải chức vụ theo quy định viên chức.

Giáo viên trường tư có được thăng hạng chức danh không?

Không theo nghĩa của viên chức công lập. Giáo viên trường tư đi lên theo khung đánh giá và thang lương nội bộ của trường. Chuẩn trình độ đào tạo và chuẩn nghề nghiệp giáo viên vẫn áp dụng chung.

Điều phối chương trình quốc tế làm gì?

Người điều phối chương trình lo kế hoạch dạy và đánh giá theo yêu cầu của chương trình quốc tế, đào tạo giáo viên về chương trình, chuẩn bị hồ sơ kiểm định và làm việc với tổ chức cấp chương trình. Vị trí này thường cần kinh nghiệm dạy chương trình đó.

Chuyển từ trường công sang trường tư có mất gì không?

Thường mất các phụ cấp nhà giáo theo chế độ công lập và sự ổn định của vị trí viên chức. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội vẫn được cộng nối. Đọc kỹ hợp đồng và hỏi rõ tiêu chí đánh giá, điều kiện chấm dứt trước khi nhận.

Lên chức ở trường tư có nhanh hơn trường công không?

Thường nhanh hơn vì không chờ thời gian giữ hạng hay quy hoạch, và có nhiều ghế quản lý tầng giữa hơn. Đổi lại, tiêu chí ít công khai hơn và chức vụ có thể thay đổi khi trường tái cấu trúc hoặc kết quả tuyển sinh giảm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138