ChucVu.comChức Vụ
Trường học và giáo dục

Nhân viên trường học: văn thư, kế toán, thiết bị, thư viện lên được tới đâu

Văn thư, kế toán, thiết bị, thư viện trong trường công đi lên theo hạng chức danh của nghề mình, tối đa thường là tổ trưởng tổ văn phòng hoặc chuyển đơn vị lớn hơn.

A Vietnamese school librarian seen from behind pushes a wooden cart along tall shelves in a quiet school library, spines out of focus, dust in afternoon sunbeams

Nhân viên trường học công lập như văn thư, kế toán, thiết bị thí nghiệm, thư viện đi lên bằng hai cách: thăng hạng theo chức danh nghề nghiệp của chính nghề mình, và giữ chức tổ trưởng tổ văn phòng, là nấc chức vụ cao nhất của nhánh nhân viên trong một trường. Họ không lên được phó hiệu trưởng hay hiệu trưởng, vì các vị trí này đòi hỏi là nhà giáo.

Thang của nhánh nhân viên ngắn trong phạm vi một trường, nhưng dài hơn nếu nhìn ra ngoài: kế toán giỏi có thể sang làm ở đơn vị lớn, cơ quan quản lý; người làm thư viện có đường thăng hạng riêng của ngành thư viện. Bài này đi từng vị trí, nói việc thật, nấc đi lên trong và ngoài trường, và cách lương được tính, theo nguyên lý của quy định hiện hành.

Các vị trí nhân viên trong trường phổ thông công lập

Văn bản hướng dẫn vị trí việc làm trong cơ sở giáo dục phổ thông công lập ban hành năm 2023 chia vị trí theo nhóm. Trường nhỏ thường cho một người kiêm nhiều việc. Cột cuối là hướng đi lên thường gặp, không phải lộ trình bắt buộc.

Vị tríViệc chínhHướng đi lên
Văn thưNhận, gửi, lưu văn bản, quản lý con dấu, hồ sơ lưu trữ của trườngThăng hạng văn thư, kiêm thủ quỹ hoặc tổ trưởng tổ văn phòng
Kế toánDự toán, thu chi, quyết toán, lương và bảo hiểm của cán bộ, tài sảnPhụ trách kế toán, thăng hạng kế toán viên, sang đơn vị lớn
Thiết bị, thí nghiệmQuản lý, chuẩn bị đồ dùng dạy học và phòng thí nghiệm, hỗ trợ giáo viên tiết thực hànhThăng hạng viên chức thiết bị, phụ trách phòng bộ môn
Thư việnQuản lý sách, tài liệu, tổ chức đọc, phát triển thư viện sốThăng hạng thư viện viên, sang thư viện lớn hơn
Giáo vụ, hành chínhHồ sơ học sinh, thời khoá biểu, dữ liệu ngànhTổ trưởng tổ văn phòng
Y tế học đườngSơ cứu, theo dõi sức khoẻ học sinh, vệ sinh trường họcThăng hạng theo chức danh ngành y
Hỗ trợ giáo dục người khuyết tậtHỗ trợ học sinh khuyết tật học hoà nhậpThăng hạng chức danh hỗ trợ giáo dục

Ngoài ra còn những người làm theo hợp đồng như bảo vệ, phục vụ, nấu ăn ở trường bán trú; nhóm này không có thang chức danh viên chức và đi lên chủ yếu theo thâm niên hợp đồng.

Từng nghề trong trường đi lên ra sao

Kế toán có đường dài nhất. Kế toán trường thường là người duy nhất làm nghề này trong trường, kiêm luôn phụ trách kế toán theo quy định của đơn vị sự nghiệp, có phụ cấp trách nhiệm. Đi lên theo hạng kế toán viên trung cấp, kế toán viên, kế toán viên chính. Kế toán giỏi hay được chuyển sang trường lớn, đơn vị sự nghiệp khác hoặc làm kế toán ở cơ quan quản lý.

Văn thư gắn với hồ sơ. Văn thư trường hay kiêm thủ quỹ, lưu trữ. Thăng hạng theo chức danh văn thư khi đủ trình độ đào tạo và thời gian giữ hạng. Văn thư lâu năm nắm toàn bộ hồ sơ trường nên thường được tin giao tổ trưởng tổ văn phòng.

Thiết bị thí nghiệm gắn với phòng bộ môn. Người làm thiết bị ở trường trung học quản lý phòng thí nghiệm hoá, lý, sinh, công nghệ, chuẩn bị dụng cụ, hoá chất, bảo đảm an toàn. Có thể phụ trách cả khu phòng bộ môn của trường lớn.

Thư viện có thang ngành riêng. Chức danh thư viện viên chia hạng như các ngành khác. Người làm thư viện trường có thể thăng hạng trong ngành thư viện và chuyển sang thư viện lớn hơn, như thư viện của trường đại học hoặc thư viện công cộng của tỉnh.

Giáo vụ là vị trí linh hoạt. Ở trường lớn, giáo vụ quản lý dữ liệu học sinh trên hệ thống của ngành, xếp thời khoá biểu, chuẩn bị hồ sơ thi. Người làm tốt thường gần ban giám hiệu nhất trong tổ văn phòng.

Tổ trưởng tổ văn phòng: nấc cao nhất trong trường

Tổ văn phòng gom toàn bộ nhân viên của trường, có tổ trưởng và ở tổ đông có tổ phó. Tổ trưởng do hiệu trưởng giao, hưởng phụ cấp chức vụ ở mức tương đương tổ trưởng chuyên môn theo quy định. Việc của tổ trưởng là phân công trong tổ, lập kế hoạch công việc của tổ theo năm học, tổ chức sinh hoạt tổ, đề xuất đánh giá nhân viên cuối năm, và phối hợp với các tổ chuyên môn trong những việc chung như chuẩn bị thi, kiểm định, đón đoàn kiểm tra.

Người được giao thường là kế toán hoặc văn thư lâu năm, vì hai vị trí này nắm tài chính và hồ sơ, hiểu cách cả trường vận hành. Ở trường nhỏ, tổ văn phòng chỉ có ba, bốn người, tổ trưởng gần như làm việc ngang hàng với các thành viên.

Trên tổ trưởng tổ văn phòng, nhánh nhân viên không còn nấc chức vụ nào trong trường. Phó hiệu trưởng phụ trách cơ sở vật chất là người quản lý trực tiếp, nhưng vị trí đó dành cho nhà giáo. Vì vậy, người làm nhân viên muốn đi xa hơn thường phải nhìn ra ngoài trường: thăng hạng nghề, chuyển đơn vị, hoặc học thêm để chuyển nghề.

Lương của nhân viên trường học được tính thế nào

Theo hạng chức danh của nghề. Nhân viên là viên chức xếp lương theo hệ số của chức danh nghề nghiệp ngành mình, như kế toán, văn thư, thư viện, thiết bị, và bậc trong hạng. Lên hạng thì chuyển sang bảng hệ số cao hơn.

Không hưởng phụ cấp ưu đãi đứng lớp. Phụ cấp ưu đãi và thâm niên nhà giáo dành cho nhà giáo trực tiếp giảng dạy. Nhân viên không hưởng các phụ cấp này, nên cùng thâm niên, thu nhập thường thấp hơn giáo viên. Đây là điều người mới vào làm hay bất ngờ.

Phụ cấp theo việc kiêm nhiệm hoặc điều kiện làm việc. Phụ trách kế toán, thủ quỹ, tổ trưởng có phụ cấp trách nhiệm hoặc chức vụ; một số vị trí làm việc với hoá chất có thể được phụ cấp theo điều kiện làm việc. Mức cụ thể tra văn bản hiện hành.

Chế độ đang cải cách. Cách xếp lương theo vị trí việc làm đang được triển khai dần; nên hỏi kế toán trường về mã chức danh, hạng, bậc của mình và đối chiếu văn bản hiện hành mỗi khi có thay đổi.

Đi ra ngoài trường: những ngả thường gặp

Ngả thứ nhất là sang đơn vị lớn hơn cùng nghề. Kế toán từ trường nhỏ sang trường lớn có nhiều nguồn thu, nhiều dự án; người làm thư viện sang thư viện trường đại học hoặc thư viện tỉnh. Đi kiểu này giữ nguyên chức danh nghề nghiệp, có thêm cơ hội thăng hạng vì đơn vị lớn có cơ cấu hạng cao rộng hơn.

Ngả thứ hai là lên cơ quan quản lý. Kế toán, văn thư giỏi có thể dự tuyển công chức vào bộ phận tài chính, văn phòng của Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Uỷ ban nhân dân cấp xã. Khi đó bạn chuyển từ viên chức sang công chức, qua tuyển dụng hoặc tiếp nhận theo quy định của Luật Cán bộ, công chức 2025 và văn bản hướng dẫn.

Ngả thứ ba là chuyển nghề trong ngành giáo dục. Người làm thiết bị có bằng cử nhân khoa học tự nhiên học thêm nghiệp vụ sư phạm để dự tuyển giáo viên; người làm thư viện học thêm để làm giáo viên ở trường tiểu học. Chuyển nghề nghĩa là qua tuyển dụng viên chức cho vị trí mới, không phải tự động chuyển.

Ngả thứ tư là sang khu vực tư. Kế toán trường công có kinh nghiệm về thu chi học phí, bán trú, được các trường tư thục và hệ thống giáo dục tư tìm. Lương theo hợp đồng, có thể cao hơn, nhưng mất sự ổn định của viên chức.

Những hiểu lầm hay gặp

Nhân viên trường là việc nhàn. Kế toán trường ôm toàn bộ thu chi, lương, bảo hiểm của vài chục tới cả trăm người, cộng các khoản thu theo năm học; mùa quyết toán và đầu năm học thường là những tuần làm thêm giờ liên tục. Văn thư chịu trách nhiệm về con dấu và hồ sơ, sai một chỗ có thể ảnh hưởng quyền lợi của người khác.

Làm lâu năm sẽ được nâng lên chức gì đó. Trong trường, nấc chức vụ của nhánh nhân viên chỉ có tổ phó và tổ trưởng tổ văn phòng. Thâm niên giúp nâng bậc lương, còn lên hạng phải đủ tiêu chuẩn và có cơ cấu.

Kiêm nhiều việc là được cộng nhiều phụ cấp. Không phải việc kiêm nào cũng có phụ cấp. Chỉ những việc được quy định như phụ trách kế toán, thủ quỹ, tổ trưởng mới có. Hỏi rõ khi được giao kiêm.

Trường tư trả cao hơn nên đi là lời. Lương hợp đồng có thể cao hơn, nhưng mất sự ổn định của viên chức, và việc ở trường tư thường nhiều hơn vì thu chi gắn với kinh doanh. So cả tổng thu nhập năm, bảo hiểm, thời gian làm việc.

Nhân viên không cần học thêm. Hạng trên của mọi chức danh đều đòi hỏi chứng chỉ bồi dưỡng hoặc trình độ cao hơn. Người không học thêm sẽ dừng ở hạng khởi điểm dù làm giỏi.

Chuẩn bị cho bước kế tiếp nếu bạn đang là nhân viên trường

Các việc sau có ích cho cả đường thăng hạng lẫn đường chuyển đơn vị:

  1. Hỏi kế toán trường mã chức danh, hạng, bậc hiện tại của mình và năm đủ điều kiện xét hạng trên.
  2. Đọc tiêu chuẩn hạng trên của chức danh nghề mình, lên danh sách chứng chỉ, bằng cấp còn thiếu.
  3. Giữ lại minh chứng việc đã làm thêm: tham gia kiểm định chất lượng, triển khai phần mềm quản lý, tổ chức ngày hội đọc sách, chuẩn bị phòng thí nghiệm cho kỳ thi.
  4. Theo dõi thông báo tuyển dụng của Sở và các đơn vị lớn trong tỉnh nếu bạn muốn chuyển đơn vị.
  5. Nếu muốn chuyển nghề sang giáo viên, tìm hiểu chuẩn trình độ của cấp học bạn nhắm và chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.

Ví dụ giả định: một nhân viên thư viện trường trung học cơ sở có bằng đại học ngành thư viện, giữ hạng khởi điểm sáu năm, dẫn việc chuyển thư viện trường sang dạng số. Người này đủ điều kiện xét hạng trên, đồng thời có hồ sơ tốt để dự tuyển vào thư viện của một trường đại học trong tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên trường học có lên được phó hiệu trưởng không?

Thông thường là không, vì phó hiệu trưởng phải là nhà giáo có thời gian dạy học tối thiểu theo điều lệ cấp học. Nấc chức vụ cao nhất của nhân viên trong trường là tổ trưởng tổ văn phòng.

Kế toán trường học có phụ cấp gì?

Kế toán là viên chức hưởng lương theo hạng chức danh kế toán. Người được giao phụ trách kế toán có phụ cấp trách nhiệm theo quy định, kiêm thủ quỹ có phụ cấp riêng. Kế toán không hưởng phụ cấp ưu đãi đứng lớp như giáo viên.

Nhân viên thư viện trường học có được thăng hạng không?

Có. Thư viện viên có các hạng chức danh riêng của ngành thư viện, xét thăng hạng khi đủ tiêu chuẩn và đơn vị còn cơ cấu hạng. Người làm thư viện trường cũng có thể chuyển sang thư viện lớn hơn.

Tổ trưởng tổ văn phòng do ai giao?

Hiệu trưởng giao nhiệm vụ tổ trưởng, tổ phó tổ văn phòng, thường theo năm học hoặc nhiệm kỳ của trường. Tổ trưởng hưởng phụ cấp chức vụ theo quy định, thường là kế toán hoặc văn thư lâu năm.

Nhân viên trường có chuyển sang làm giáo viên được không?

Được nếu đạt chuẩn trình độ đào tạo của giáo viên cấp học đó và qua tuyển dụng viên chức cho vị trí giáo viên. Việc chuyển không tự động; cần bằng cấp phù hợp và chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm nếu bằng không thuộc ngành sư phạm.

Vì sao lương nhân viên trường thấp hơn giáo viên cùng thâm niên?

Vì giáo viên trực tiếp giảng dạy được hưởng thêm phụ cấp ưu đãi và phụ cấp thâm niên nhà giáo, còn nhân viên chỉ hưởng lương theo hạng chức danh nghề mình và phụ cấp theo việc kiêm nhiệm. Chế độ đang cải cách, nên tra văn bản hiện hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138