Khối hành chính bệnh viện gồm các phòng chức năng như kế hoạch tổng hợp, tổ chức cán bộ, tài chính kế toán, hành chính quản trị, vật tư thiết bị y tế, điều dưỡng, quản lý chất lượng, công tác xã hội, công nghệ thông tin. Người làm ở đây đi lên theo thang gần giống cơ quan hành chính: nhân viên hoặc cán sự, chuyên viên, chuyên viên chính hoặc chuyên viên phụ trách mảng, phó trưởng phòng, trưởng phòng. Một số phòng đòi chuyên môn y, số khác nhận người từ kế toán, luật, công nghệ, kỹ thuật, xã hội học.
Bài đi qua từng phòng, nói người ở đó làm gì, xuất thân thường gặp, và cách lên nấc. Tên phòng, số phòng khác nhau giữa các bệnh viện; mô hình ở đây là bệnh viện đa khoa công lập tuyến tỉnh, có so sánh với bệnh viện tư ở cuối. Các ví dụ là ví dụ giả định.
Các phòng chức năng và ai thường làm ở đó
Cột cuối cho biết người ngoài ngành y có vào được không, đây là thông tin nhiều người tìm khi muốn làm việc ở bệnh viện mà không học y.
| Phòng | Việc chính | Trưởng phòng thường là | Người ngoài ngành y |
|---|---|---|---|
| Kế hoạch tổng hợp | Kế hoạch hoạt động, hồ sơ bệnh án, quy chế chuyên môn, điều phối | Bác sĩ | Có, ở vị trí thống kê, lưu trữ hồ sơ |
| Tổ chức cán bộ | Tuyển dụng, hợp đồng, lương, thi đua, đào tạo | Người có kinh nghiệm nhân sự, có nơi là bác sĩ | Có |
| Tài chính kế toán | Thu chi, thanh toán bảo hiểm y tế, dự toán, quyết toán | Kế toán trưởng hoặc người đủ điều kiện | Có, ngành kế toán tài chính |
| Hành chính quản trị | Văn thư, xe, điện nước, nhà cửa, an ninh, vệ sinh | Người có kinh nghiệm quản trị | Có |
| Vật tư thiết bị y tế | Mua sắm, bảo dưỡng, sửa chữa máy móc | Kỹ sư thiết bị y tế hoặc người có chuyên môn phù hợp | Có, ngành kỹ thuật |
| Quản lý chất lượng | Bộ tiêu chí chất lượng, sự cố, cải tiến | Bác sĩ hoặc điều dưỡng | Ít |
| Công tác xã hội | Hỗ trợ người bệnh khó khăn, tiếp đón, tình nguyện | Người có chuyên môn công tác xã hội hoặc y | Có, ngành công tác xã hội |
| Công nghệ thông tin | Phần mềm bệnh viện, hạ tầng mạng, hồ sơ điện tử | Kỹ sư công nghệ thông tin | Có |
Phòng điều dưỡng cũng là một phòng chức năng nhưng thuộc hệ chăm sóc, đã có bài riêng về cấp bậc điều dưỡng. Ở bệnh viện nhỏ, nhiều phòng gộp lại, ví dụ tổ chức hành chính quản trị một phòng, hoặc quản lý chất lượng gộp vào kế hoạch tổng hợp.
Phòng kế hoạch tổng hợp: trung tâm thần kinh của bệnh viện
Phòng kế hoạch tổng hợp lập kế hoạch hoạt động năm, theo dõi chỉ tiêu, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn, quản lý hồ sơ bệnh án và lưu trữ, thống kê báo cáo, điều phối giường giữa các khoa, tổ chức hội chẩn toàn viện, làm đầu mối với các bệnh viện tuyến trên khi chuyển người bệnh. Ở nhiều bệnh viện, phòng còn quản lý đào tạo và nghiên cứu khoa học nếu chưa tách phòng riêng.
Trưởng phòng thường là bác sĩ có kinh nghiệm lâm sàng nhiều năm, vì phải kiểm tra hồ sơ bệnh án và tranh luận với trưởng khoa về quy chế. Phó trưởng phòng có thể là bác sĩ hoặc người làm thống kê lâu năm. Dưới là các bác sĩ chuyên trách kiểm tra, nhân viên thống kê, nhân viên lưu trữ.
Với bác sĩ, vào phòng kế hoạch tổng hợp là một ngả rẽ đáng cân nhắc: rời giường bệnh một phần, đổi lại nhìn được cả bệnh viện vận hành ra sao. Không ít phó giám đốc chuyên môn từng làm trưởng phòng này. Với người ngoài ngành y, vị trí thống kê và lưu trữ là cửa vào; muốn lên quản lý trong phòng cần học thêm về thông tin y tế và quản lý bệnh viện.
Tổ chức cán bộ và tài chính kế toán: hai phòng có thang riêng rõ nhất
Phòng tổ chức cán bộ làm mọi việc về con người: tuyển dụng, ký hợp đồng, xếp lương, nâng bậc, thăng hạng, thi đua khen thưởng, kỷ luật, quy hoạch, đào tạo, chế độ nghỉ hưu. Người làm ở đây cần nắm rất vững văn bản về viên chức và lao động. Thang đi lên: nhân viên, chuyên viên phụ trách một mảng (lương, tuyển dụng, đào tạo), phó trưởng phòng, trưởng phòng. Ở nhiều bệnh viện, trưởng phòng tổ chức cán bộ là người được giám đốc tin cậy nhất trong việc nhân sự.
Phòng tài chính kế toán có thang theo nghề kế toán: kế toán viên phụ trách từng phần hành (thu viện phí, thanh toán bảo hiểm y tế, công nợ, tài sản, lương), kế toán tổng hợp, phó trưởng phòng, kế toán trưởng hoặc trưởng phòng. Kế toán trưởng là chức danh có điều kiện riêng về trình độ, chứng chỉ và thời gian công tác theo Luật Kế toán năm 2015 và văn bản hướng dẫn; cần tra quy định hiện hành.
Phần thanh toán bảo hiểm y tế là mảng đặc thù của bệnh viện, đòi người làm hiểu cả kế toán lẫn danh mục dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư. Người làm giỏi mảng này rất được việc, thường là ứng viên sáng cho phó trưởng phòng. Đây cũng là kỹ năng giúp kế toán bệnh viện chuyển sang làm ở các bệnh viện tư, công ty bảo hiểm.
Vật tư thiết bị, hành chính quản trị, công nghệ thông tin: thang của người làm kỹ thuật
Vật tư thiết bị y tế. Kỹ sư thiết bị y tế lo lắp đặt, bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm định máy móc, phối hợp với hãng; bộ phận vật tư lo kế hoạch mua sắm, đấu thầu, cấp phát vật tư tiêu hao. Thang: kỹ thuật viên, kỹ sư, kỹ sư phụ trách nhóm thiết bị (hình ảnh, xét nghiệm, hồi sức), phó trưởng phòng, trưởng phòng. Người làm mua sắm cần nắm luật đấu thầu, vì đây là mảng bị kiểm tra nhiều.
Hành chính quản trị. Phòng lo văn thư, lưu trữ công văn, đội xe, điện nước, sửa chữa nhà cửa, bảo vệ, vệ sinh, nhiều khi giám sát các hợp đồng thuê ngoài. Người làm ở đây xuất thân rất đa dạng. Thang ngắn, người lên trưởng phòng thường là người đã quản lý được nhiều nhà thầu cùng lúc.
Công nghệ thông tin. Khi bệnh viện triển khai bệnh án điện tử, kết nối dữ liệu với bảo hiểm y tế và các hệ thống quốc gia, phòng công nghệ thông tin từ một tổ nhỏ trở thành phòng có tiếng nói. Thang: nhân viên hỗ trợ, kỹ sư hệ thống, kỹ sư phần mềm hoặc phụ trách dữ liệu, phó trưởng phòng, trưởng phòng. Người làm lâu ở đây hiểu quy trình bệnh viện, có lợi thế khi chuyển sang công ty phần mềm y tế.
Điểm chung. Ở cả ba phòng, người đi lên nhanh là người nói được với khoa lâm sàng bằng ngôn ngữ của họ: hiểu một máy hỏng nửa ngày ảnh hưởng ra sao tới ca mổ, một lỗi phần mềm làm chậm hàng đợi khám thế nào.
Quản lý chất lượng và công tác xã hội: hai phòng mới nổi
Phòng quản lý chất lượng theo dõi việc thực hiện bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện, quản lý báo cáo sự cố y khoa, tổ chức các đề án cải tiến, khảo sát hài lòng người bệnh và nhân viên. Người làm thường là bác sĩ, điều dưỡng chuyển sang, đã học thêm về quản lý chất lượng. Thang: chuyên viên, phó trưởng phòng, trưởng phòng. Vị trí này giúp người làm nhìn toàn viện và có quan hệ với mọi khoa, nên là bước đệm tốt trước khi lên vị trí quản lý cao hơn.
Phòng công tác xã hội lo tiếp đón, hướng dẫn, hỗ trợ người bệnh có hoàn cảnh khó khăn, kết nối nguồn hỗ trợ từ thiện, tổ chức tình nguyện viên, có nơi kiêm truyền thông và chăm sóc khách hàng. Người làm thường có chuyên môn công tác xã hội, tâm lý, hoặc là điều dưỡng chuyển sang. Đây là phòng mở cửa rộng cho người ngoài ngành y, với chức danh nghề nghiệp công tác xã hội ở khu vực công.
Hai phòng này chưa có ở mọi bệnh viện hoặc còn ghép với phòng khác. Ở bệnh viện chưa tách phòng, vai trò do một tổ hoặc một nhóm kiêm nhiệm. Người muốn vào nên hỏi rõ phòng có quyết định thành lập chưa, có trưởng phòng chưa, vì điều đó ảnh hưởng thẳng tới việc có nấc để lên hay không.
Lương và cách lên nấc ở khối hành chính
Bài không đưa con số. Ở bệnh viện công, người làm khối hành chính là viên chức hoặc người lao động hợp đồng, lương theo chức danh nghề nghiệp (chuyên viên, kế toán viên, kỹ sư, công tác xã hội viên…) và bậc, cộng phụ cấp chức vụ khi giữ chức phó, trưởng phòng, cộng thu nhập tăng thêm theo quy chế chi tiêu nội bộ. Khối này thường không có phụ cấp ưu đãi nghề y như khối chuyên môn, trừ một số vị trí theo quy định; cần tra văn bản hiện hành.
Đường lên chức vụ đi theo quy hoạch và bổ nhiệm giống khoa lâm sàng: phải nằm trong quy hoạch, đủ trình độ, đủ thời gian công tác, được tín nhiệm, có bồi dưỡng quản lý theo quy định. Ở khối hành chính, chứng chỉ nghề (kế toán trưởng, đấu thầu, quản lý chất lượng) thường quan trọng hơn bằng sau đại học.
Ở bệnh viện tư, khối hành chính giống doanh nghiệp: có thêm marketing, chăm sóc khách hàng, kinh doanh, pháp chế; thang theo kiểu nhân viên, chuyên viên, trưởng nhóm, trưởng phòng, giám đốc khối; lương theo khung riêng cộng thưởng. Muốn biết mức hiện hành, đọc khảo sát lương và tin tuyển dụng cùng vị trí, cùng khu vực.
Câu hỏi thường gặp
Không học y có làm ở bệnh viện được không?
Được. Các phòng tổ chức cán bộ, tài chính kế toán, hành chính quản trị, vật tư thiết bị, công nghệ thông tin, công tác xã hội đều tuyển người từ ngành khác như kế toán, luật, kỹ thuật, công nghệ, công tác xã hội. Phòng kế hoạch tổng hợp và quản lý chất lượng thì ưu tiên người có chuyên môn y.
Phòng kế hoạch tổng hợp làm gì?
Phòng kế hoạch tổng hợp lập kế hoạch hoạt động, kiểm tra quy chế chuyên môn, quản lý hồ sơ bệnh án, thống kê báo cáo, điều phối giường và tổ chức hội chẩn toàn viện. Trưởng phòng thường là bác sĩ có kinh nghiệm, vì phải làm việc trực tiếp với các trưởng khoa về chuyên môn.
Kế toán trưởng bệnh viện cần điều kiện gì?
Kế toán trưởng phải đáp ứng điều kiện về trình độ chuyên môn kế toán, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng và thời gian công tác thực tế theo Luật Kế toán năm 2015 và văn bản hướng dẫn. Ở đơn vị sự nghiệp công lập còn có quy định riêng về bổ nhiệm, cần tra văn bản hiện hành.
Trưởng phòng hành chính bệnh viện có ngang trưởng khoa không?
Có, về cấp chức vụ. Trưởng phòng chức năng và trưởng khoa đều là lãnh đạo đơn vị trực thuộc ban giám đốc, cùng dự giao ban. Khác nhau ở loại việc: trưởng khoa điều hành chuyên môn khám chữa bệnh, trưởng phòng điều hành một mảng quản lý hoặc hỗ trợ.
Làm công nghệ thông tin ở bệnh viện có tương lai không?
Bệnh viện đang chuyển sang bệnh án điện tử và kết nối dữ liệu, nên phòng công nghệ thông tin có vai trò ngày càng rõ. Thang trong bệnh viện ngắn, nhưng kinh nghiệm hiểu quy trình bệnh viện giúp người làm chuyển sang công ty phần mềm y tế với vị trí cao hơn.
Người ở khối hành chính có lên ban giám đốc được không?
Có thể, nhưng ít. Một số bệnh viện có phó giám đốc phụ trách tài chính, hành chính xuất thân từ khối này. Vị trí giám đốc và phó giám đốc chuyên môn thường dành cho người có chuyên môn y theo quy định. Tiêu chuẩn cụ thể tuỳ điều lệ và văn bản hiện hành.