ChucVu.comChức Vụ
Bệnh viện và ngành y

Các chức vụ trong bệnh viện: giám đốc, trưởng khoa, điều dưỡng trưởng, nhân viên

Bệnh viện xếp chức vụ theo ba tầng: ban giám đốc, lãnh đạo khoa phòng, rồi người làm chuyên môn và hành chính. Mỗi tầng gánh việc gì, báo cáo cho ai.

Wide view of a bright Vietnamese hospital corridor at morning shift change, staff in blue and white uniforms walking away from camera, soft daylight through tall windows

Chức vụ trong một bệnh viện công cỡ vừa thường xếp thành ba tầng: tầng điều hành gồm giám đốc và các phó giám đốc; tầng lãnh đạo khoa, phòng gồm trưởng khoa, phó trưởng khoa, trưởng phòng, phó trưởng phòng, cùng điều dưỡng trưởng và kỹ thuật viên trưởng; tầng thực hiện gồm bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, dược sĩ, kỹ thuật viên, chuyên viên và nhân viên. Bên cạnh đó có các hội đồng chuyên môn, không phải chức vụ nhưng có quyền quyết định thật.

Bài vẽ lại cái thang đó theo đúng cách nó vận hành hằng ngày: ai ký cái gì, ai báo cáo cho ai, chức vụ nào là chức vụ quản lý và chức vụ nào thực chất là vai trò chuyên môn. Mô hình mô tả ở đây là mô hình chung, mỗi bệnh viện có điều lệ tổ chức riêng nên tên gọi và số lượng khoa phòng sẽ khác. Các ví dụ đều là ví dụ giả định, không nói về bệnh viện cụ thể nào.

Toàn cảnh: ba tầng chức vụ trong bệnh viện

Bảng dưới gom cách một bệnh viện đa khoa công lập cấp tỉnh thường sắp xếp chức vụ. Bệnh viện chuyên khoa hay bệnh viện tư dùng khung tương tự, chỉ khác tên và số người ở mỗi tầng.

TầngChức vụ thường gặpViệc chínhBáo cáo cho
Điều hànhGiám đốc, các phó giám đốcChiến lược, tài chính, nhân sự, chất lượng toàn việnCơ quan chủ quản hoặc hội đồng quản trị
Lãnh đạo khoa lâm sàngTrưởng khoa, phó trưởng khoa, điều dưỡng trưởng khoaChuyên môn và vận hành một khoa có giường bệnhPhó giám đốc phụ trách chuyên môn
Lãnh đạo khoa cận lâm sàngTrưởng khoa, kỹ thuật viên trưởngXét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, dượcPhó giám đốc phụ trách chuyên môn
Lãnh đạo phòng chức năngTrưởng phòng, phó trưởng phòngKế hoạch, tổ chức, tài chính, vật tư, điều dưỡng, chất lượngGiám đốc hoặc phó giám đốc được phân công
Thực hiện chuyên mônBác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, dược sĩ, kỹ thuật viênKhám, chăm sóc, cấp phát, làm kỹ thuậtTrưởng khoa và điều dưỡng trưởng khoa
Thực hiện hành chínhChuyên viên, cán sự, nhân viên, hộ lý, bảo vệGiấy tờ, thanh toán, hậu cần, vệ sinhTrưởng phòng hoặc trưởng khoa

Đọc bảng theo cột cuối sẽ thấy bệnh viện có hai trục báo cáo song song: trục chuyên môn đi từ khoa lên phó giám đốc chuyên môn, trục hành chính đi từ phòng lên giám đốc. Người làm ở khoa vừa chịu sự điều hành của trưởng khoa, vừa phải theo quy trình do các phòng chức năng đặt ra, nên một bác sĩ có thể bị phòng kế hoạch tổng hợp nhắc về hồ sơ dù không ở dưới quyền phòng đó.

Ban giám đốc: một người chịu trách nhiệm, nhiều người chia mảng

Giám đốc là người đứng đầu, chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý về mọi mặt: chất lượng chuyên môn, tài chính, nhân sự, an toàn người bệnh. Ở bệnh viện công, giám đốc thường là bác sĩ có trình độ chuyên khoa sâu và kinh nghiệm quản lý khoa nhiều năm, được bổ nhiệm theo quy trình cán bộ của ngành. Ở bệnh viện tư, chức danh giám đốc có khi tách làm hai: giám đốc điều hành lo kinh doanh, giám đốc chuyên môn lo phần y khoa.

Các phó giám đốc chia nhau từng mảng. Cách chia hay gặp là một phó giám đốc phụ trách chuyên môn (các khoa lâm sàng, cận lâm sàng, phòng kế hoạch tổng hợp), một phó giám đốc phụ trách hành chính, tài chính, đầu tư, và ở bệnh viện lớn có thêm phó giám đốc phụ trách đào tạo, nghiên cứu hoặc chỉ đạo tuyến. Số phó giám đốc phụ thuộc hạng và quy mô bệnh viện.

Điểm người ngoài ngành hay hiểu nhầm: phó giám đốc chuyên môn thường vẫn khám bệnh, vẫn mổ, vẫn đi buồng ở khoa gốc của mình. Lên ban giám đốc không có nghĩa là rời giường bệnh, chỉ là thời gian dành cho chuyên môn bị thu hẹp lại, phần còn lại dành cho giao ban, họp hội đồng, ký duyệt.

Ngoài các chức vụ, bệnh viện có nhiều hội đồng như hội đồng thuốc và điều trị, hội đồng kiểm soát nhiễm khuẩn, hội đồng khoa học, hội đồng người bệnh. Thành viên hội đồng là các trưởng khoa, trưởng phòng và chuyên gia. Ngồi hội đồng không phải là chức vụ, nhưng là nơi những quyết định chuyên môn quan trọng thật sự được đưa ra.

Trưởng khoa và bộ ba lãnh đạo khoa

Trưởng khoa là bác sĩ đứng đầu khoa. Trưởng khoa chịu trách nhiệm chất lượng khám chữa bệnh của khoa: phân công bác sĩ, duyệt phác đồ, hội chẩn ca khó, ký các quyết định chuyên môn quan trọng, đồng thời chịu trách nhiệm về nhân lực và trang thiết bị của khoa. Ở khoa cận lâm sàng như xét nghiệm hay chẩn đoán hình ảnh, trưởng khoa có thể là bác sĩ hoặc người có chuyên môn phù hợp theo quy định.

Phó trưởng khoa là người thay mặt và chia việc. Khoa lớn có một hai phó trưởng khoa, thường phụ trách từng đơn nguyên hoặc từng mảng như đào tạo, nghiên cứu. Đây là nấc quản lý đầu tiên của bác sĩ và là nấc thử thách nhất, vì phải vừa gánh ca trực như người khác, vừa giải quyết chuyện khoa.

Điều dưỡng trưởng khoa giữ phần chăm sóc và vận hành. Điều dưỡng trưởng khoa quản lý đội điều dưỡng, hộ lý, phân ca, kiểm tra chất lượng chăm sóc, quản lý vật tư tiêu hao của khoa. Người này báo cáo cho trưởng khoa về vận hành, đồng thời chịu sự chỉ đạo chuyên môn điều dưỡng của phòng điều dưỡng.

Kỹ thuật viên trưởng và hộ sinh trưởng ở khoa đặc thù. Khoa xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, phục hồi chức năng có kỹ thuật viên trưởng; khoa sản có hộ sinh trưởng. Vị trí tương đương điều dưỡng trưởng khoa nhưng quản lý đội nghề của mình.

Các phòng chức năng và người đứng đầu

Phòng chức năng không trực tiếp khám bệnh mà giữ cho bệnh viện chạy được. Bệnh viện đa khoa cấp tỉnh thường có các phòng sau, tên có thể khác đôi chút.

  • Phòng kế hoạch tổng hợp: lập kế hoạch hoạt động, quản lý hồ sơ bệnh án, điều phối giường, theo dõi quy chế chuyên môn. Trưởng phòng thường là bác sĩ, vì phải hiểu chuyên môn mới kiểm tra được hồ sơ.
  • Phòng tổ chức cán bộ: tuyển dụng, hợp đồng, nâng lương, thi đua, quy hoạch, đào tạo nhân lực.
  • Phòng tài chính kế toán: thu chi, thanh toán bảo hiểm y tế, lập dự toán. Kế toán trưởng là một chức danh có điều kiện riêng theo luật kế toán.
  • Phòng điều dưỡng: quản lý toàn bộ hệ điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên của bệnh viện. Người đứng đầu là điều dưỡng trưởng bệnh viện.
  • Phòng vật tư, thiết bị y tế; phòng hành chính quản trị: mua sắm, bảo dưỡng máy, điện nước, xe, nhà cửa.
  • Phòng quản lý chất lượng, phòng công tác xã hội, phòng công nghệ thông tin, phòng chỉ đạo tuyến: các phòng xuất hiện nhiều hơn trong mười năm gần đây, tuỳ bệnh viện có tách riêng hay gộp vào phòng khác.

Mỗi phòng có trưởng phòng, một hai phó trưởng phòng và các chuyên viên. Thang đi lên ở khối này giống cơ quan hành chính hơn là giống khoa lâm sàng, chi tiết có ở bài riêng về khối hành chính bệnh viện trên Chức Vụ.

Tầng thực hiện: chức danh nghề nghiệp không phải chức vụ

Phần lớn người trong bệnh viện không giữ chức vụ quản lý nào. Họ mang chức danh nghề nghiệp: bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên, dược sĩ, y sĩ. Ở bệnh viện công, các chức danh này lại chia hạng (ví dụ bác sĩ, bác sĩ chính, bác sĩ cao cấp), và hạng gắn với khung lương viên chức. Hạng cao không có nghĩa là có quyền điều hành người khác, đó là chỗ nhiều người mới vào nghề hay nhầm.

Cùng tầng thực hiện có khối hỗ trợ: hộ lý, nhân viên vận chuyển người bệnh, nhân viên vệ sinh, bảo vệ, lái xe, nhân viên thu ngân, nhân viên tiếp đón. Nhiều bệnh viện thuê ngoài một phần khối này, nên người làm việc trong viện chưa chắc là người của viện. Khi tìm hiểu một vị trí, nên hỏi rõ là hợp đồng với bệnh viện hay với công ty dịch vụ, vì thang đi lên khác hẳn nhau.

Trong khoa, việc phân công chuyên môn vẫn có thứ bậc ngầm dù không phải chức vụ: bác sĩ điều trị chính phụ trách một nhóm giường, bác sĩ trẻ và bác sĩ nội trú làm dưới sự giám sát; điều dưỡng có người làm điều dưỡng hành chính khoa, người làm điều dưỡng chăm sóc theo nhóm. Những vai này thường được giao theo kinh nghiệm và là bước đệm trước khi được quy hoạch vào chức vụ quản lý.

Lương thay đổi ra sao khi giữ chức vụ

Bài không đưa con số. Ở bệnh viện công, thu nhập gồm lương theo hạng và bậc của viên chức, các phụ cấp theo nghề (phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp trực, phụ cấp phẫu thuật thủ thuật, phụ cấp độc hại tuỳ vị trí), phụ cấp chức vụ lãnh đạo khi giữ chức trưởng, phó khoa phòng trở lên, và phần thu nhập tăng thêm từ nguồn tự chủ của bệnh viện. Chế độ tiền lương khu vực công đang trong lộ trình cải cách, nên cách tính cụ thể cần tra văn bản hiện hành.

Phụ cấp chức vụ thường không phải phần lớn nhất trong thu nhập của một trưởng khoa. Phần chênh lệch đáng kể hơn đến từ hạng chức danh cao, thâm niên, phụ cấp theo khoa và thu nhập tăng thêm của bệnh viện. Vì vậy có trường hợp một bác sĩ giỏi chuyên khoa sâu, không giữ chức vụ, thu nhập ngang hoặc cao hơn phó trưởng khoa.

Ở bệnh viện tư, lương thường theo thoả thuận và khung riêng của từng nơi: lương cứng theo vị trí, phụ cấp quản lý, thưởng theo hiệu quả khoa hoặc theo doanh thu dịch vụ. Muốn biết mức hiện hành, đọc khảo sát lương ngành y tế mới nhất và tin tuyển dụng cùng vị trí, cùng khu vực.

Muốn biết một bệnh viện xếp chức vụ thế nào: năm bước tự tra

Mỗi bệnh viện có quy chế tổ chức riêng. Trước khi nộp hồ sơ hay tính đường đi lên, có thể tự tìm hiểu theo các bước sau.

  1. Tìm sơ đồ tổ chức trên trang giới thiệu của bệnh viện, đếm số khoa lâm sàng, cận lâm sàng và số phòng chức năng.
  2. Xem ban giám đốc có mấy người, mỗi người phụ trách mảng nào, để biết khoa mình nhắm tới báo cáo cho ai.
  3. Hỏi người đang làm ở đó: khoa có mấy phó trưởng khoa, điều dưỡng trưởng khoa đã làm bao lâu, có quy hoạch kế cận chưa.
  4. Tìm hiểu bệnh viện thuộc hạng nào và tự chủ tài chính tới đâu, vì điều này ảnh hưởng tới số chức vụ và thu nhập tăng thêm.
  5. Đọc quy chế chi tiêu nội bộ nếu được tiếp cận, phần phụ cấp và thu nhập tăng thêm theo chức vụ thường ghi ở đó.

Ví dụ giả định: chị Hạnh là điều dưỡng ở một bệnh viện tỉnh muốn chuyển sang bệnh viện khác. Khi đếm, chị thấy bệnh viện mới có một khoa mà điều dưỡng trưởng sắp nghỉ hưu và chưa có người kế cận rõ ràng. Thông tin này hữu ích hơn nhiều so với chỉ so tên bệnh viện.

Câu hỏi thường gặp

Chức vụ cao nhất trong bệnh viện là gì?

Ở bệnh viện công, chức vụ cao nhất là giám đốc bệnh viện, chịu trách nhiệm trước cơ quan chủ quản về toàn bộ hoạt động. Ở bệnh viện tư, trên giám đốc còn có hội đồng quản trị hoặc chủ sở hữu, còn giám đốc chuyên môn chịu trách nhiệm phần y khoa.

Trưởng khoa và trưởng phòng ai cao hơn?

Hai chức vụ ngang cấp, đều là lãnh đạo một đơn vị trực thuộc ban giám đốc. Trưởng khoa điều hành một khoa chuyên môn, trưởng phòng điều hành một phòng chức năng. Trong giao ban, cả hai cùng ngồi một hàng và báo cáo cho giám đốc hoặc phó giám đốc phụ trách.

Điều dưỡng trưởng có phải là chức vụ quản lý không?

Có. Điều dưỡng trưởng khoa quản lý đội điều dưỡng và hộ lý của khoa, điều dưỡng trưởng bệnh viện đứng đầu phòng điều dưỡng. Đây là chức vụ lãnh đạo khoa phòng, có phụ cấp chức vụ theo quy định ở bệnh viện công.

Bác sĩ chính có phải là chức vụ không?

Không. Bác sĩ chính là một hạng chức danh nghề nghiệp của viên chức, gắn với khung lương và tiêu chuẩn chuyên môn. Người ở hạng này có thể không giữ chức vụ quản lý nào. Chức vụ là trưởng khoa, phó trưởng khoa, giám đốc, phó giám đốc.

Bệnh viện tư có các chức vụ giống bệnh viện công không?

Khung khá giống: ban giám đốc, trưởng khoa, điều dưỡng trưởng, các phòng chức năng. Khác ở chỗ bệnh viện tư thường có thêm khối kinh doanh, chăm sóc khách hàng, marketing, và tách giám đốc điều hành với giám đốc chuyên môn. Tên chức vụ có thể dùng tiếng Anh theo mô hình tập đoàn.

Người không học y có làm lãnh đạo bệnh viện được không?

Ở khối hành chính thì được, ví dụ trưởng phòng tài chính kế toán, trưởng phòng hành chính quản trị, công nghệ thông tin. Giám đốc bệnh viện công và người chịu trách nhiệm chuyên môn thường phải có chuyên môn y theo quy định; cần tra điều lệ và văn bản hiện hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138