ChucVu.comChức Vụ
Sản xuất, xây dựng, kho vận

Lộ trình chuỗi cung ứng: planner, mua hàng, quản lý cung ứng, giám đốc

Chuỗi cung ứng có thang riêng cho kế hoạch và mua hàng, gặp nhau ở quản lý cung ứng rồi lên giám đốc. Việc từng nấc, cách đi qua các mảng và lương thay đổi.

Two Vietnamese colleagues review stacked cartons beside a loading dock door while a truck backs in, view from inside the dock, soft overcast light, muted green palette

Lộ trình phổ biến trong chuỗi cung ứng đi theo hai thang song song rồi gặp nhau: thang kế hoạch từ planner, senior planner, trưởng nhóm kế hoạch; thang mua hàng từ nhân viên mua hàng, buyer chính, trưởng nhóm ngành hàng, trưởng phòng mua hàng. Hai thang gặp nhau ở quản lý chuỗi cung ứng, rồi lên giám đốc chuỗi cung ứng.

Ngoài hai thang chính còn kho, vận tải, xuất nhập khẩu, dịch vụ đơn hàng, mỗi mảng có thang riêng. Người lên tới giám đốc thường đã đi qua ít nhất hai mảng. Phần dưới vẽ các thang, nói việc từng nấc, chỗ chuyển từ chuyên môn sang quản lý cả chuỗi, lương thay đổi ra sao và một cách đi qua các mảng.

Chuỗi cung ứng gồm những mảng nào

Trong một công ty sản xuất hoặc phân phối, chuỗi cung ứng thường gồm kế hoạch (dự báo nhu cầu, kế hoạch sản xuất, kế hoạch vật tư), mua hàng (tìm nhà cung cấp, đàm phán, đặt hàng), kho, vận tải, xuất nhập khẩu, và bộ phận xử lý đơn hàng làm việc với khách. Ở công ty nhỏ, vài người làm tất cả; ở công ty lớn, mỗi mảng là một phòng.

Kế hoạch và mua hàng là hai mảng có thang dài và thường dẫn lên quản lý chuỗi cung ứng nhiều nhất, vì hai mảng này quyết định công ty cần gì, bao nhiêu, khi nào và mua từ đâu. Kho và vận tải là phần thực thi, xuất nhập khẩu là phần thủ tục. Người đi lên từ kho hay vận tải thường cần bổ sung kinh nghiệm kế hoạch trước khi lên quản lý cả chuỗi.

Ở công ty vốn nước ngoài, các chức danh hay dùng tiếng Anh: demand planner, supply planner, buyer, sourcing, procurement, logistics. Tên gọi không quan trọng bằng phạm vi: bạn đang dự báo, lập kế hoạch, hay đặt hàng; cho một nhà máy, một ngành hàng, hay cả công ty.

Thang mảng kế hoạch

Mảng kế hoạch đo bằng việc hàng có đủ đúng lúc mà tồn kho không phình. Thời gian ở mỗi nấc là khoảng tham khảo.

NấcChức vụPhạm viThời gian (tham khảo)
1Nhân viên kế hoạch, planner mớiMột nhóm mã hàng hoặc một chuyền; cập nhật số liệu, theo dõi đơnMột tới hai năm
2PlannerKế hoạch sản xuất hoặc vật tư cho một nhà máy hay một ngành hàngHai tới bốn năm
3Senior plannerNhóm sản phẩm phức tạp, hướng dẫn planner mới, phối hợp kinh doanh và sản xuấtHai tới bốn năm
4Trưởng nhóm kế hoạchMột nhóm planner, chủ trì họp kế hoạch tháng, cân đối cung cầuHai tới năm năm
5Quản lý kế hoạchToàn bộ kế hoạch của công ty, quy trình cân đối kinh doanh và vận hànhKhông cố định

Ở nhà máy nhỏ, nấc hai tới bốn có khi chỉ một người kiêm cả kế hoạch sản xuất và kế hoạch vật tư. Ở công ty lớn, mảng kế hoạch tách thêm dự báo nhu cầu, kế hoạch cung ứng, kế hoạch sản xuất, mỗi nhánh một nhóm.

Thang mảng mua hàng

Mảng mua hàng đo bằng giá, chất lượng, độ tin cậy giao hàng của nhà cung cấp và rủi ro được kiểm soát. Thời gian ở mỗi nấc là khoảng tham khảo.

NấcChức vụPhạm viThời gian (tham khảo)
1Nhân viên mua hàngĐặt hàng theo kế hoạch, theo dõi giao hàng, xử lý chứng từMột tới hai năm
2Buyer chínhPhụ trách một nhóm vật tư, so sánh báo giá, đàm phán điều kiện thườngHai tới bốn năm
3Trưởng nhóm ngành hàng, chuyên viên tìm nguồnMột ngành hàng lớn, tìm và đánh giá nhà cung cấp mới, hợp đồng khungHai tới năm năm
4Trưởng phòng mua hàngToàn bộ mua hàng, chính sách nhà cung cấp, ngân sách muaBa năm trở lên
5Giám đốc mua hàngMua hàng của nhiều nhà máy hoặc cả tập đoànKhông cố định

Mua hàng là mảng có rủi ro về liêm chính cao, nên người lên nấc cao thường được đánh giá cả về cách giữ minh bạch: luân chuyển nhà cung cấp, công khai tiêu chí chọn, không tự quyết một mình với hợp đồng lớn.

Kho, vận tải, xuất nhập khẩu, đơn hàng đứng ở đâu

Bốn mảng dưới đây có thang ngắn hơn kế hoạch và mua hàng, nhưng là nơi nhiều người bắt đầu và cũng có đường dẫn lên quản lý chuỗi cung ứng.

  • Kho: nhân viên kho, thủ kho, trưởng kho, quản lý kho tổng; hay chuyển sang kế hoạch vật tư vì hiểu tồn kho thật nằm ở đâu.
  • Vận tải: điều phối, trưởng nhóm điều phối, quản lý vận tải; mạnh về chi phí giao hàng và mức dịch vụ.
  • Xuất nhập khẩu: nhân viên chứng từ, nhân viên thủ tục, trưởng nhóm, trưởng phòng; mạnh về thời gian hàng nhập về và rủi ro thủ tục.
  • Xử lý đơn hàng, dịch vụ khách hàng: nhân viên đơn hàng, trưởng nhóm; mạnh về nhu cầu thật của khách và hay chuyển sang dự báo nhu cầu.

Người đi lên từ bốn mảng này thường hiểu rất rõ phần thực thi. Khi muốn lên quản lý cả chuỗi, điều nên làm là xin tham gia họp kế hoạch tháng và học cách đọc dự báo, vì đó là chỗ mọi quyết định của chuỗi bắt đầu.

Lên quản lý chuỗi cung ứng: nối các mảng lại

Quản lý chuỗi cung ứng là nấc mà người giữ chức không còn chuyên một mảng mà điều phối kế hoạch, mua hàng, kho, vận tải cùng lúc. Câu hỏi đổi từ "đặt bao nhiêu" hay "mua của ai" sang "toàn chuỗi tốn bao nhiêu để giao một đơn vị hàng tới khách, và chỗ nào đang làm chậm cả chuỗi".

Người lên nấc này thường đã có kinh nghiệm sâu ở một mảng và hiểu khá ở ít nhất một mảng khác. Ví dụ giả định: chị Vy làm planner năm năm, sau đó xin chuyển sang mua hàng hai năm. Khi ghế quản lý chuỗi cung ứng trống, chị được chọn vì là người duy nhất trong phòng hiểu vì sao kế hoạch hay đổi và vì sao nhà cung cấp hay trễ, nên ngồi giữa hai bên được.

Thứ người mới lên nấc này hay vấp là ôm lại việc chuyên môn cũ: planner lên quản lý vẫn tự sửa kế hoạch, buyer lên quản lý vẫn tự đi đàm phán. Làm vậy thì không còn ai nhìn toàn chuỗi. Cách tốt là giao lại việc chuyên môn cho trưởng nhóm, giữ cho mình các cuộc họp cân đối và các chỉ số của cả chuỗi.

Giám đốc chuỗi cung ứng làm gì khác quản lý

Thiết kế mạng lưới. Quyết định đặt kho ở đâu, dùng vận tải tự có hay thuê ngoài, mua trong nước hay nhập khẩu, giữ bao nhiêu nhà cung cấp cho mỗi vật tư chính.

Cân đối với kinh doanh và tài chính. Ngồi cùng giám đốc kinh doanh và giám đốc tài chính để chốt mức tồn kho, mức dịch vụ và chi phí chấp nhận được.

Quản lý rủi ro. Chuẩn bị phương án khi nhà cung cấp chính gặp sự cố, khi giá nguyên liệu biến động, khi vận tải quốc tế gián đoạn.

Phát triển người. Xây đội trưởng nhóm, trưởng phòng đủ sức thay mình, luân chuyển người giỏi qua các mảng.

Báo cáo lãnh đạo cao nhất. Trình bày chỉ số của chuỗi bằng ngôn ngữ tiền và rủi ro, không chỉ bằng ngôn ngữ vận hành. Một báo cáo tốt ở nấc này trả lời được ba câu: tiền đang nằm trong kho bao nhiêu, khách đang chờ hàng bao lâu, và rủi ro lớn nhất quý tới là gì.

Ít khi chạm việc hằng ngày. Khác quản lý chuỗi cung ứng vẫn theo sát các cuộc họp kế hoạch tuần, giám đốc chủ yếu làm việc theo quý và theo năm. Người mới lên nấc này hay thấy hụt vì không còn trực tiếp giải quyết các vụ thiếu hàng, nhưng đó là dấu hiệu đội dưới đã làm đúng việc.

Lương trong chuỗi cung ứng qua các nấc

Ở các nấc đầu, lương kế hoạch và mua hàng thường là lương tháng cố định, thưởng theo kết quả cá nhân hoặc của phòng như độ chính xác dự báo, tỷ lệ giao đúng hạn, tiết kiệm chi phí mua. Mảng kho và vận tải có thêm phụ cấp ca ở các nấc dưới.

Lên trưởng nhóm và trưởng phòng, có thêm phụ cấp trách nhiệm hoặc chức vụ, thưởng gắn với chỉ số của mảng. Quản lý và giám đốc chuỗi cung ứng có thưởng gắn với chỉ số cả chuỗi như mức tồn kho, chi phí logistics trên doanh thu, mức dịch vụ khách hàng. Khoảng cách giữa trưởng phòng một mảng và quản lý cả chuỗi thường đáng kể.

Mức lương phụ thuộc mạnh vào ngành: hàng tiêu dùng nhanh, điện tử, dược, ô tô thường có chuỗi phức tạp và trả cao hơn; doanh nghiệp nhỏ trong nước thường gộp nhiều mảng vào một người. So sánh nên dùng khảo sát lương ngành chuỗi cung ứng gần nhất và tin tuyển dụng cùng ngành, cùng quy mô.

Một cách đi qua các mảng trong mười năm

Đây là một kế hoạch tham khảo cho người muốn lên quản lý chuỗi cung ứng, không phải đường duy nhất. Điểm cốt lõi là có chiều sâu ở một mảng và chiều ngang ở các mảng khác.

  1. Hai năm đầu: nhân viên kế hoạch hoặc mua hàng, học phần mềm quản trị nguồn lực của công ty, hiểu dòng dữ liệu từ đơn khách tới đơn mua.
  2. Năm thứ ba tới năm: planner hoặc buyer chính, nhận một nhóm mã hàng hoặc vật tư quan trọng, tự chủ trì một cuộc họp cân đối.
  3. Năm thứ sáu: xin chuyển ngang sang mảng còn lại, chấp nhận nấc tương đương hoặc thấp hơn một chút để học.
  4. Năm thứ bảy, tám: trưởng nhóm ở một mảng, tham gia một dự án lớn như mở kho mới, đổi nhà cung cấp chính, chuyển phần mềm.
  5. Năm thứ chín, mười: ứng tuyển quản lý chuỗi cung ứng ở công ty hiện tại hoặc công ty quy mô nhỏ hơn để có kinh nghiệm điều phối cả chuỗi.

Người đi kế hoạch này thường thấy năm thứ sáu là khó nhất vì phải làm lại từ đầu ở mảng mới. Đổi lại, đó là năm giúp mở cánh cửa lên các nấc trên mà người chỉ đi một mảng khó mở.

Câu hỏi thường gặp

Planner trong chuỗi cung ứng làm gì?

Planner lập và theo dõi kế hoạch để hàng hoặc vật tư có đủ đúng lúc mà tồn kho không quá nhiều. Tuỳ công ty, planner có thể lo dự báo nhu cầu, kế hoạch sản xuất hoặc kế hoạch vật tư cho một nhóm sản phẩm.

Nhân viên mua hàng lên trưởng phòng mua hàng mất bao lâu?

Ở nhiều công ty khoảng tám tới mười năm, qua buyer chính và trưởng nhóm ngành hàng. Người từng tìm và phát triển nhà cung cấp mới, quản lý hợp đồng lớn thường nhanh hơn. Đây chỉ là khoảng tham khảo.

Quản lý chuỗi cung ứng và trưởng phòng mua hàng ai cao hơn?

Ở công ty có đủ các mảng, quản lý chuỗi cung ứng thường cao hơn vì điều phối cả kế hoạch, mua hàng, kho và vận tải. Ở công ty nhỏ, hai chức có thể ngang hàng hoặc do một người giữ.

Làm kho có lên giám đốc chuỗi cung ứng được không?

Được, nhưng thường cần bổ sung kinh nghiệm kế hoạch hoặc mua hàng, vì giám đốc chuỗi cung ứng phải hiểu cả phần quyết định cần gì và mua từ đâu, không chỉ phần thực thi.

Có cần chứng chỉ chuỗi cung ứng để thăng tiến không?

Không có điều kiện pháp lý chung. Các chứng chỉ quốc tế về chuỗi cung ứng hoặc mua hàng được nhiều công ty vốn nước ngoài đánh giá cao, nhưng kinh nghiệm thật và kết quả đo được vẫn là thứ quyết định chính.

Chuyển từ kế hoạch sang mua hàng có bị lùi nấc không?

Có thể lùi tạm thời hoặc đi ngang, vì cần học lại cách làm việc với nhà cung cấp. Về dài hạn, người có kinh nghiệm cả hai mảng thường có lợi thế rõ khi xét lên quản lý chuỗi cung ứng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138