Ở một sàn giao dịch bất động sản, thang chức vụ thường gồm: chuyên viên tư vấn (môi giới), chuyên viên cao cấp, trưởng nhóm, trưởng phòng kinh doanh, phó giám đốc sàn và giám đốc sàn. Ở phía chủ đầu tư, thang khác hẳn: nhân viên kinh doanh dự án, quản lý bán hàng dự án, trưởng ban kinh doanh, giám đốc kinh doanh của chủ đầu tư.
Ngành này lên chức nhanh khi thị trường sôi và co lại rất mạnh khi thị trường trầm, nên thời gian ở mỗi nấc biến động hơn hầu hết ngành khác. Bài này mô tả từng nấc, điều kiện hành nghề nói ở mức nguyên lý, cơ chế hoa hồng và thưởng theo cấp, và những rủi ro người làm nghề nên biết trước khi đặt mục tiêu lên giám đốc sàn. Bài nói về nghề, không đưa lời khuyên mua bán hay đầu tư.
Các nấc ở sàn giao dịch
Mô hình tham khảo cho sàn có vài phòng kinh doanh; sàn nhỏ gộp bớt nấc. Thời gian là khoảng tham khảo, rất phụ thuộc chu kỳ thị trường.
| Nấc | Phạm vi | Thời gian thường gặp (tham khảo) |
|---|---|---|
| Chuyên viên tư vấn mới | Tìm khách, giới thiệu dự án, đưa khách đi xem nhà dưới kèm cặp | Ba tới sáu tháng |
| Chuyên viên tư vấn | Tự tìm và chăm khách, chốt giao dịch, theo hồ sơ tới khi ký | Một tới ba năm |
| Chuyên viên cao cấp | Giữ nhóm khách lớn, giao dịch giá trị cao, kèm người mới | Một tới ba năm |
| Trưởng nhóm | Năm tới mười chuyên viên, chia khách, đào tạo sản phẩm | Một tới ba năm |
| Trưởng phòng kinh doanh | Vài nhóm, chỉ tiêu của phòng, tuyển dụng, làm việc với chủ đầu tư | Hai năm trở lên |
| Phó giám đốc, giám đốc sàn | Toàn sàn: nhận phân phối dự án, chi phí, pháp lý giao dịch, thương hiệu sàn | Không có mốc |
Có sàn đặt tên theo kiểu khác, như giám đốc kinh doanh cho cả trưởng phòng, để chức danh trên danh thiếp nghe nặng ký khi gặp khách. Khi chuyển sàn, hãy so số người dưới quyền và chỉ tiêu thật.
Điều kiện hành nghề: nói ở mức nguyên lý
Môi giới bất động sản là nghề có điều kiện. Theo hướng của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, người môi giới cần có chứng chỉ hành nghề và phải hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch hoặc môi giới, thay vì làm cá nhân tự do như trước. Doanh nghiệp sàn cũng có điều kiện riêng về số người có chứng chỉ và về người quản lý, điều hành sàn.
Vì quy định chi tiết nằm trong nghị định và thông tư hướng dẫn, có thể đã sửa đổi, bạn nên tra văn bản hiện hành tại cơ quan quản lý xây dựng cấp tỉnh hoặc cổng thông tin chính thức trước khi thi chứng chỉ hay nhận vị trí quản lý sàn. Nếu cần hiểu kỹ trách nhiệm pháp lý của mình trong một giao dịch cụ thể, hãy hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc văn phòng luật uy tín.
Trên thang chức vụ, chứng chỉ thường là điều kiện cứng từ nấc chuyên viên chính thức. Một số sàn yêu cầu trưởng phòng trở lên phải có thêm kinh nghiệm quản lý hoặc khoá đào tạo về điều hành sàn. Người chưa có chứng chỉ chỉ nên làm phần hỗ trợ như tìm khách, chăm sóc khách, dưới sự giám sát của người có chứng chỉ, theo đúng quy định của doanh nghiệp.
Điểm này quan trọng khi đánh giá một lời mời làm việc: sàn hứa cho bạn lên trưởng nhóm sau vài tháng mà không nhắc gì tới chứng chỉ là dấu hiệu nên hỏi thêm.
Hoa hồng và thưởng thay đổi theo nấc
Chuyên viên: thu nhập chủ yếu từ hoa hồng trên mỗi giao dịch, lương cứng thấp hoặc chỉ có hỗ trợ cơ bản trong thời gian đầu. Tháng không chốt được giao dịch nào thì thu nhập rất mỏng; đây là lý do nhiều người mới rời nghề sau vài tháng.
Trưởng nhóm: thêm phần hoa hồng trên giao dịch của cả nhóm, gọi là hoa hồng quản lý, cộng phần tự bán. Thu nhập bớt phụ thuộc vào một vài giao dịch của riêng mình.
Trưởng phòng: có lương cứng rõ hơn, phụ cấp quản lý, thưởng theo doanh số phòng và theo đợt mở bán dự án. Có thêm thưởng nóng khi phòng đạt chỉ tiêu một đợt của chủ đầu tư.
Giám đốc sàn: thu nhập gắn với lợi nhuận sàn, có khi kèm phần góp vốn. Ở nấc này bạn chịu luôn chi phí văn phòng, quảng cáo, nhân sự của sàn.
Đọc cơ chế cho kỹ: hoa hồng thường chỉ trả khi giao dịch hoàn tất tới một mốc nhất định, ví dụ khách ký hợp đồng mua bán và thanh toán đủ đợt. Hỏi rõ trường hợp khách huỷ, chủ đầu tư chậm thanh toán phí môi giới thì hoa hồng xử lý ra sao.
Từ chuyên viên lên trưởng phòng: kỹ năng phải đổi
Chuyên viên giỏi sống bằng danh sách khách và khả năng hiểu một dự án tới từng căn. Trưởng nhóm cần thêm khả năng dạy sản phẩm cho người khác nhanh: khi sàn nhận phân phối dự án mới, trong vài ngày cả nhóm phải nói về dự án chính xác và giống nhau, không ai hứa điều chủ đầu tư không cam kết.
Lên trưởng phòng, việc lớn nhất là giữ người. Ngành này có tỷ lệ nghỉ cao, nhất là khi thị trường trầm. Trưởng phòng giỏi biết cân giữa áp lực doanh số và việc giữ cho người mới có thu nhập đủ sống qua những tháng đầu, ví dụ giao cho họ khách đang chăm sẵn hoặc cho đi kèm giao dịch để học và chia phần.
Trưởng phòng cũng là người chịu trách nhiệm đầu tiên khi một chuyên viên tư vấn sai về pháp lý dự án hoặc hứa lợi nhuận với khách. Vì vậy người được đề bạt thường là người có hồ sơ sạch, chưa từng bị khách khiếu nại vì thông tin sai lệch, và nghiêm khắc với cấp dưới về điểm này.
Một dấu hiệu bạn sẵn sàng: trong đợt mở bán vừa rồi, nhóm của bạn bán đều tay, không chỉ có bạn chốt giao dịch.
Dự án sơ cấp, thứ cấp, cho thuê: ba mảng trong cùng một sàn
Mảng dự án sơ cấp. Bán căn hộ, nhà phố, đất nền mới của chủ đầu tư theo từng đợt mở bán. Nhịp làm việc dồn dập quanh ngày mở bán, chỉ tiêu theo đợt, thăng tiến nhanh khi sàn nhận phân phối nhiều dự án. Đây là mảng đông người và cũng biến động nhất.
Mảng thứ cấp. Mua bán lại nhà đã có chủ. Người làm phải tự tìm cả người bán lẫn người mua, kiểm tra giấy tờ kỹ hơn, thời gian chốt dài hơn. Thang ngắn nhưng người giỏi giữ được nguồn khách bền qua nhiều chu kỳ thị trường.
Mảng cho thuê. Cho thuê căn hộ, văn phòng, mặt bằng kinh doanh, nhà xưởng. Giá trị mỗi giao dịch nhỏ hơn nhưng đều tay hơn, ít phụ thuộc chu kỳ. Ở mảng văn phòng và nhà xưởng, người làm cần hiểu nhu cầu doanh nghiệp, có thể lên trưởng mảng thuê doanh nghiệp.
Đi qua nhiều mảng. Người nhắm tới nấc giám đốc sàn nên đi qua ít nhất hai mảng, vì sàn vững là sàn không phụ thuộc hoàn toàn vào dự án sơ cấp. Ví dụ giả định: một trưởng phòng từng làm cả sơ cấp lẫn cho thuê có thể giữ đội đủ việc khi một dự án bị lùi ngày mở bán.
Chọn mảng theo hoàn cảnh. Người cần thu nhập đều nên cân nhắc mảng cho thuê hoặc phía chủ đầu tư; người chịu được biến động và thích nhịp nhanh hợp với sơ cấp.
Thang ở phía chủ đầu tư khác sàn chỗ nào
Nhiều người làm sàn vài năm rồi chuyển sang phía chủ đầu tư. Thang ở đó thường như sau, và có vài khác biệt đáng biết:
- Nhân viên kinh doanh dự án: làm việc với các sàn phân phối, theo dõi bảng hàng, xử lý hồ sơ khách, ít khi tự tìm khách lẻ.
- Quản lý bán hàng dự án: chịu kết quả bán hàng một dự án, điều phối nhiều sàn, đề xuất chính sách bán hàng.
- Trưởng ban hoặc trưởng phòng kinh doanh: nhiều dự án, xây kế hoạch mở bán, làm việc với marketing, pháp chế, tài chính.
- Giám đốc kinh doanh của chủ đầu tư: chiến lược bán hàng toàn danh mục dự án, chọn đối tác phân phối.
- Khác biệt về thu nhập: lương cứng chiếm phần lớn hơn sàn, thưởng theo dự án, ít dao động hơn nhưng cũng ít bứt phá hơn.
- Khác biệt về kỹ năng: cần hiểu pháp lý dự án, tiến độ xây dựng, hợp đồng với sàn; ít cần tự săn khách.
Người chuyển từ sàn sang chủ đầu tư thường được xếp ngang hoặc thấp hơn một nấc so với chức danh ở sàn, vì chức danh ở sàn hay được đặt cao hơn phạm vi thật.
Khi thị trường trầm: thang co lại thế nào
Bất động sản đi theo chu kỳ. Khi thị trường trầm, sàn thu hẹp số phòng, gộp nhóm, và nhiều trưởng phòng quay về làm trưởng nhóm hoặc chuyên viên cao cấp. Đây không hẳn là giáng chức theo nghĩa kỷ luật, mà là sắp xếp lại vì không đủ việc. Tuy vậy, nếu bạn bị điều xuống vị trí thấp hơn trong khi hợp đồng ghi chức vụ và mức lương cụ thể, đó là thay đổi hợp đồng lao động; nguyên tắc chung theo Bộ luật Lao động 2019 là cần sự đồng ý của hai bên hoặc đúng các trường hợp luật cho phép. Hãy tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi cần.
Người trụ lại qua giai đoạn trầm thường là người có nhóm khách cũ tin tưởng, có kỹ năng ở mảng ít bị ảnh hưởng như cho thuê, chuyển nhượng thứ cấp, hoặc đã chuyển sang phía chủ đầu tư với lương cứng ổn định hơn.
Nếu bạn đang nhắm tới nấc giám đốc sàn, hãy tính tới chi phí cố định của sàn khi thị trường trầm: tiền thuê văn phòng, lương cứng của bộ phận hỗ trợ, chi phí quảng cáo. Giám đốc sàn giỏi lúc thị trường lên chưa chắc đã giữ được sàn lúc thị trường xuống.
Câu hỏi thường gặp
Chuyên viên tư vấn bất động sản bao lâu thì lên trưởng nhóm?
Không có mốc cố định, thường từ một tới ba năm, nhanh hơn khi thị trường sôi. Người lên được có giao dịch đều, hồ sơ sạch, có chứng chỉ hành nghề theo yêu cầu và đã từng kèm người mới hiệu quả.
Làm môi giới bất động sản có cần chứng chỉ không?
Theo hướng của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, người môi giới cần có chứng chỉ hành nghề và làm trong doanh nghiệp có đủ điều kiện. Quy định chi tiết có thể thay đổi, hãy tra văn bản hiện hành trước khi hành nghề.
Giám đốc sàn bất động sản chịu trách nhiệm gì?
Chịu toàn bộ hoạt động sàn: nhận phân phối dự án, chi phí văn phòng và nhân sự, chất lượng tư vấn, pháp lý giao dịch và thương hiệu sàn. Thu nhập gắn với lợi nhuận sàn, nên chịu rủi ro lớn khi thị trường trầm.
Hoa hồng của trưởng nhóm bất động sản tính thế nào?
Thường gồm hoa hồng giao dịch tự bán cộng hoa hồng quản lý trên giao dịch của cả nhóm. Tỷ lệ và mốc trả do từng sàn quy định. Hãy hỏi rõ trường hợp khách huỷ hoặc chủ đầu tư chậm trả phí thì xử lý ra sao.
Chuyển từ sàn sang chủ đầu tư có giữ được chức danh không?
Thường được xếp ngang hoặc thấp hơn một nấc, vì chức danh ở sàn hay đặt cao hơn phạm vi việc. Đổi lại, phía chủ đầu tư có lương cứng ổn định hơn và cần hiểu sâu pháp lý, tiến độ dự án.
Bị hạ từ trưởng phòng xuống trưởng nhóm khi thị trường trầm có đúng luật không?
Tuỳ hợp đồng. Nếu hợp đồng ghi chức vụ và mức lương, thay đổi thường cần hai bên đồng ý hoặc đúng trường hợp luật cho phép theo Bộ luật Lao động 2019. Hãy tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.